श्लोक 2.69
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।
यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥
लिप्यन्तरण
yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī |
yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
जुन सबै प्राणीका लागि रात हो, त्यसमा संयमी जाग्छ; जसमा प्राणीहरू जाग्छन्, त्यो देख्ने मुनिका लागि रात हो।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
यो श्लोकले चकित पार्ने विरोधाभास प्रयोग गर्छ। जे सबै प्राणीका लागि रात हो, त्यसमा संयमी जागा हुन्छ; जसमा प्राणीहरू जागा हुन्छन्, त्यो देख्ने मुनिका लागि रात हो। अर्थ यो हो कि ज्ञानी र सांसारिक मानिस उल्टा मूल्यअनुसार बाँच्छन्। लाभ, सुख र प्रतिष्ठाजस्ता साधारण मानिसलाई तल्लीन पार्ने कुरामा मुनिका लागि कुनै उज्यालो हुँदैन, जबकि साधारण मानिसले बेवास्ता गर्ने भित्री सत्यमा मुनि पूर्ण रूपमा जागा हुन्छ। श्लोकले के महत्त्वपूर्ण हो भन्ने धारणालाई उल्ट्याउन निम्त्याउँछ।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08