श्लोक 1.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥
लिप्यन्तरण
anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ||
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
कुन्तीपुत्र राजा युधिष्ठिरले अनन्तविजय फुके; नकुल र सहदेवले सुघोष र मणिपुष्पक फुके।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
सञ्जय बाँकी पाण्डव भाइहरूको वर्णन गर्छन्। जेठा युधिष्ठिरलाई राजा भनिएको छ, किनभने पाण्डवहरूका अनुसार सिंहासन न्यायतः उनकै हो। उनको शङ्ख अनन्तविजय हो, अर्थात् अनन्त विजय। माद्रीका जुम्ल्याहा छोरा नकुल र सहदेव मीठो ध्वनि गर्ने सुघोष र मणिजस्तो फूल भएको मणिपुष्पक फुक्छन्। यस श्लोकसम्म आइपुग्दा पाँचै भाइको नाम आइसक्छ। जसका छोराहरूले युधिष्ठिरलाई राजा मान्दैनन्, तिनै धृतराष्ट्रलाई सुनाउँदै सञ्जयले युधिष्ठिरलाई राजा भन्नु के दाउमा छ भन्ने कुराको शान्त सम्झना हो।
Sanskrit System द्वारा · मेसिन मस्यौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08