639 shlokas
- 1
अस्ति कश्चिद्वणिजकः
asti kaścidvaṇijakaḥ
- 2
नगरसमीपे तेन देवतायतनं क्रियते
nagarasamīpe tena devatāyatanaṃ kriyate
- 3
तत्र ये कर्मकाराः स्थपत्यादयः मध्याह्नवेलायाम् आहारनिमित्तं भोजनमण्डपम् अनुप्रविष्टाः
tatra ye karmakārāḥ sthapatyādayaḥ madhyāhnavelāyām āhāranimittaṃ bhojanamaṇḍapam anupraviṣṭāḥ
- 4
अकस्माच्चानुषङ्गिकं देवगृहे वानरयूथम् आगतम्
akasmāccānuṣaṅgikaṃ devagṛhe vānarayūtham āgatam
- 5
अथ तत्रैकस्य शिल्पिनो ऽर्धस्फोटितकाष्ठस्तम्भो ऽर्जुनमयः खदिरकीलकेन मध्ये यन्त्रनिखातेनावस्तब्धो ऽवतिष्ठते
atha tatraikasya śilpino 'rdhasphoṭitakāṣṭhastambho 'rjunamayaḥ khadirakīlakena madhye yantranikhātenāvastabdho 'vatiṣṭhate
- 6
तत्र कदाचिद्वानरयूथो गिरिशिखराद् अवतीर्य स्वेच्छया तरुशिखरप्रासादशृङ्गदारुनिचयेषु प्रक्रीडितुम् आरब्धः
tatra kadācidvānarayūtho giriśikharād avatīrya svecchayā taruśikharaprāsādaśṛṅgadārunicayeṣu prakrīḍitum ārabdhaḥ
- 7
एकस्तु तत्रासन्नविनाशश्चापलाद् उपविश्य स्तम्भे यन्त्रचारम् उद्दिश्येदम् आह
ekastu tatrāsannavināśaścāpalād upaviśya stambhe yantracāram uddiśyedam āha
- 8
केनायम् अस्थाने कीलको निखातः
kenāyam asthāne kīlako nikhātaḥ
- 9
इति पाणिभ्याम् एव संगृह्योत्पाटितुम् आरब्धः
iti pāṇibhyām eva saṃgṛhyotpāṭitum ārabdhaḥ
- 10
स्थानाच्चलिते कीले यद्वृत्तम्तद् अनाख्येयम् एवम् एव भवता ज्ञातम् इति
sthānāccalite kīle yadvṛttamtad anākhyeyam evam eva bhavatā jñātam iti
- 11
अस्ति कश्चिद्गोमायुर् आहारविच्छेदात्क्षुत्क्षामकण्ठ इतश्च इतः परिभ्रमन्न् उभयसैन्यस्यायोधनभूमिम् अपश्यत्
asti kaścidgomāyur āhāravicchedātkṣutkṣāmakaṇṭha itaśca itaḥ paribhramann ubhayasainyasyāyodhanabhūmim apaśyat
- 12
तत्र च महान्तं शब्दम् अशृणोत्
tatra ca mahāntaṃ śabdam aśṛṇot
- 13
तद्भयसंक्षुभितहृदयः किम् इदम्विनष्टो ऽस्मि कस्यायं शब्दः क्व वा कीदृशो वैष शब्द इति चिन्तयता दृष्टा गिरिशिखराकारा भेरी
tadbhayasaṃkṣubhitahṛdayaḥ kim idamvinaṣṭo 'smi kasyāyaṃ śabdaḥ kva vā kīdṛśo vaiṣa śabda iti cintayatā dṛṣṭā giriśikharākārā bherī
- 14
तां च दृष्ट्वाचिन्तयत्
tāṃ ca dṛṣṭvācintayat
- 15
किम् अयं शब्दो ऽस्याः स्वाभाविकः उत परप्रेरित इति
kim ayaṃ śabdo 'syāḥ svābhāvikaḥ uta paraprerita iti
- 16
अथ सा यदा वायुप्रेरितैर्वृक्षाग्रैः स्पृश्यते तदा शब्दं करोति अन्यदा न इति तूष्णीम् आस्ते
atha sā yadā vāyupreritairvṛkṣāgraiḥ spṛśyate tadā śabdaṃ karoti anyadā na iti tūṣṇīm āste
- 17
स तु तस्याः सारासारतां ज्ञातुं संनिकर्षम् उपश्लिष्टः
sa tu tasyāḥ sārāsāratāṃ jñātuṃ saṃnikarṣam upaśliṣṭaḥ
- 18
स्वयं च कौतुकाद् उभयोर्मुखयोर् अताडयत् अचिन्तयच्च
svayaṃ ca kautukād ubhayormukhayor atāḍayat acintayacca
- 19
गम्यं चैतद्भक्ष्यं च मम
gamyaṃ caitadbhakṣyaṃ ca mama
- 20
इत्य् अवधार्यैकदंष्ट्रया क्षुधाविष्टः पाटितवान्
ity avadhāryaikadaṃṣṭrayā kṣudhāviṣṭaḥ pāṭitavān
- 21
परुषत्वाच्च चर्मणः कथमपि न दंष्ट्राभङ्गम् अवाप्तवान्
paruṣatvācca carmaṇaḥ kathamapi na daṃṣṭrābhaṅgam avāptavān
- 22
प्रतिबद्धश्च पुनर् अप्य् अचिन्तयत्
pratibaddhaśca punar apy acintayat
- 23
नूनम् अस्या अन्तर्भक्ष्यं भविष्यतीति
nūnam asyā antarbhakṣyaṃ bhaviṣyatīti
- 24
इत्य् अध्यवस्य भेर्या मुखं विदार्यान्तः प्रविष्टः
ity adhyavasya bheryā mukhaṃ vidāryāntaḥ praviṣṭaḥ
- 25
तस्मिन्न् अपि न किंचिद् आसादितवान्
tasminn api na kiṃcid āsāditavān
- 26
प्रतिनिवर्तितुम् अशक्तो ऽन्तर्लीनार्धकायो विहस्याब्रवीत्
pratinivartitum aśakto 'ntarlīnārdhakāyo vihasyābravīt
- 27
पूर्वम् एव मया ज्ञातम् इति
pūrvam eva mayā jñātam iti
- 28
अस्ति कस्मिंश्चित्प्रदेशे परिव्राड्देवशर्मा नाम
asti kasmiṃścitpradeśe parivrāḍdevaśarmā nāma
- 29
तस्यानेकसाधूपपादितसूक्ष्मवासोविशेषोपचयान्महत्यर्थमात्रा संवृत्ता
tasyānekasādhūpapāditasūkṣmavāsoviśeṣopacayānmahatyarthamātrā saṃvṛttā
- 30
स च न कस्यचिद् अपि विश्वासं याति
sa ca na kasyacid api viśvāsaṃ yāti

