Sanskrit

Sushruta Samhita · 4.34 4.34.11

4.34.11

स्निग्धस्विन्नस्यातिमात्रम् अतिमृदुकोष्ठस्य वातितीक्ष्णम् अधिकं वा दत्तमौषधमतियोगं कुर्यात्

तत्र वमनातियोगे पित्तातिप्रवृत्तिर्बलविस्रंसो वातकोपश्च बलवान्भवति तं घृतेनाभ्यज्यावगाह्य शीतास्व् अप्सु शर्करामधुमिश्रैर्लेहैर् उपचरेद्यथास्वं विरेचनातियोगे कफस्यातिप्रवृत्तिर् उत्तरकालं च सरक्तस्य तत्रापि बलविस्रंसो वातकोपश्च बलवान्भवति तम् अतिशीताम्बुभिः परिषिच्यावगाह्य वा शीतैस्तण्डुलाम्बुभिर्मधुमिश्रैश्छर्दयेत्पिच्छाबस्तिं चास्मै दद्यात्क्षीरसर्पिषा चैनमनुवासयेत्प्रियङ्ग्वादिं चास्मै तण्डुलाम्बुना पातुं प्रयच्छेत्क्षीररसयोश्चान्यतरेण भोजयेत्

Transliteration

snigdhasvinnasyātimātram atimṛdukoṣṭhasya vātitīkṣṇam adhikaṃ vā dattamauṣadhamatiyogaṃ kuryāt

tatra vamanātiyoge pittātipravṛttirbalavisraṃso vātakopaśca balavānbhavati taṃ ghṛtenābhyajyāvagāhya śītāsv apsu śarkarāmadhumiśrairlehair upacaredyathāsvaṃ virecanātiyoge kaphasyātipravṛttir uttarakālaṃ ca saraktasya tatrāpi balavisraṃso vātakopaśca balavānbhavati tam atiśītāmbubhiḥ pariṣicyāvagāhya vā śītaistaṇḍulāmbubhirmadhumiśraiśchardayetpicchābastiṃ cāsmai dadyātkṣīrasarpiṣā cainamanuvāsayetpriyaṅgvādiṃ cāsmai taṇḍulāmbunā pātuṃ prayacchetkṣīrarasayoścānyatareṇa bhojayet

By System Admin

Translation

Draft in progress