10 shlokas
- 1
एतद्वै देवा अब्रुवन्
चेतयध्वम् इति चितिम् इच्छतेति वाव तदब्रुवंस्तेषां चेतयमानानाम्प्रजापतिर् इमाम्प्रथमां स्वयम् आतृण्णां चितिम् अपश्यत्तस्मात्ताम्प्रजापतिनोपदधाति
etadvai devā abruvan
cetayadhvam iti citim icchateti vāva tadabruvaṃsteṣāṃ cetayamānānāmprajāpatir imāmprathamāṃ svayam ātṛṇṇāṃ citim apaśyattasmāttāmprajāpatinopadadhāti
- 2
तमग्निरब्रवीत्
उपाहमायानीति केनेति पशुभिरिति तथेति पश्विष्टकया ह तदुवाचैषा वाव पश्विष्टका यद्दूर्वेष्टका तस्मात्प्रथमायै स्वयमातृण्णाया अनन्तर्हिता दूर्वेष्टकोपधीयते तस्माद् अस्या अनन्तर्हिता ओषधयो ऽनन्तर्हिताः पशवो ऽनन्तर्हितो ऽग्निर् अनन्तर्हितो ह्येष एतयोपैत्
tamagnirabravīt
upāhamāyānīti keneti paśubhiriti tatheti paśviṣṭakayā ha taduvācaiṣā vāva paśviṣṭakā yaddūrveṣṭakā tasmātprathamāyai svayamātṛṇṇāyā anantarhitā dūrveṣṭakopadhīyate tasmād asyā anantarhitā oṣadhayo 'nantarhitāḥ paśavo 'nantarhito 'gnir anantarhito hyeṣa etayopait
- 3
ते ऽब्रुवन्
चेतयध्वमेवेति चितिमिच्छतेति वाव तदब्रुवन्न् इत ऊर्ध्वम् इच्छतेति तेषां चेतयमानानामिन्द्राग्नी च विश्वकर्मा चान्तरिक्षं द्वितीयां स्वयम् आतृण्णां चितिम् अपश्यंस्तस्मात्ताम् इन्द्राग्निभ्यां च विश्वकर्मणा चोपदधाति
te 'bruvan
cetayadhvameveti citimicchateti vāva tadabruvann ita ūrdhvam icchateti teṣāṃ cetayamānānāmindrāgnī ca viśvakarmā cāntarikṣaṃ dvitīyāṃ svayam ātṛṇṇāṃ citim apaśyaṃstasmāttām indrāgnibhyāṃ ca viśvakarmaṇā copadadhāti
- 4
तान्वायुरब्रवीत्
उपाहमायानीति केनेति दिग्भिरिति तथेति दिश्याभिर्ह तदुवाच तस्माद्द्वितीयायै स्वयमातृण्णाया अनन्तर्हिता दिश्या उपधीयन्ते तस्माद् अन्तरिक्षाद् अनन्तर्हिता दिशो ऽनन्तर्हितो वायुर् अनन्तर्हितो ह्येष एताभिर् उपैत्
tānvāyurabravīt
upāhamāyānīti keneti digbhiriti tatheti diśyābhirha taduvāca tasmāddvitīyāyai svayamātṛṇṇāyā anantarhitā diśyā upadhīyante tasmād antarikṣād anantarhitā diśo 'nantarhito vāyur anantarhito hyeṣa etābhir upait
- 5
ते ऽब्रुवन्
चेतयध्वमेवेति चितिमिच्छतेति वाव तदब्रुवन्न् इत ऊर्ध्वम् इच्छतेति तेषां चेतयमानानाम्परमेष्ठी दिवं तृतीयं स्वयमातृण्णां चितिमपश्यत्तस्मात्ताम्परमेष्ठिनोपदधाति
te 'bruvan
cetayadhvameveti citimicchateti vāva tadabruvann ita ūrdhvam icchateti teṣāṃ cetayamānānāmparameṣṭhī divaṃ tṛtīyaṃ svayamātṛṇṇāṃ citimapaśyattasmāttāmparameṣṭhinopadadhāti
- 6
तमसावादित्यो ऽब्रवीत्
उपाहमायानीति केनेति लोकम्पृणयेति तथेत्य् एष वाव लोकम्पृणात्मना हैव तदुवाच तस्मात्तृतीया स्वयमातृण्णानन्तर्हिता लोकम्पृणाया उपधीयते तस्माद् असावादित्यो ऽनन्तर्हितो दिवो ऽनन्तर्हितो ह्येष एतयोपैत्
tamasāvādityo 'bravīt
upāhamāyānīti keneti lokampṛṇayeti tathety eṣa vāva lokampṛṇātmanā haiva taduvāca tasmāttṛtīyā svayamātṛṇṇānantarhitā lokampṛṇāyā upadhīyate tasmād asāvādityo 'nantarhito divo 'nantarhito hyeṣa etayopait
- 7
तदेता वाव षड्देवताः
इदं सर्वमभवन्यदिदं किं च ते देवाश्चर्षयश्चाब्रुवन्न् इमा वाव षड्देवता इदं सर्वमभूवन्न् उप तज्जानीत यथा वयमिहाप्यसामेति ते ऽब्रुवंश्चेतयध्वमिति चितिमिच्छतेति वाव तदब्रुवंस्तद् इच्छत यथा वयम् इहाप्यसामेति तेषां चेतयमानानां देवा द्वितीयां चितिम् अपश्यन्नृषयश्चतुर्थीम्
tadetā vāva ṣaḍdevatāḥ
idaṃ sarvamabhavanyadidaṃ kiṃ ca te devāścarṣayaścābruvann imā vāva ṣaḍdevatā idaṃ sarvamabhūvann upa tajjānīta yathā vayamihāpyasāmeti te 'bruvaṃścetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvaṃstad icchata yathā vayam ihāpyasāmeti teṣāṃ cetayamānānāṃ devā dvitīyāṃ citim apaśyannṛṣayaścaturthīm
- 8
ते ऽब्रुवन्
उप वयमायामेति केनेति यदेषु लोकेषूपेति तथेति तद्यदूर्ध्वम्पृथिव्या अर्वाचीनम् अन्तरिक्षात्तेन देवा उपायंस्तद् एषा द्वितीया चितिर् अथ यद् ऊर्ध्वम् अन्तरिक्षाद् अर्वाचीनं दिवस्तेनर्षय उपायंस्तदेषा चतुर्थी चितिः
te 'bruvan
upa vayamāyāmeti keneti yadeṣu lokeṣūpeti tatheti tadyadūrdhvampṛthivyā arvācīnam antarikṣāttena devā upāyaṃstad eṣā dvitīyā citir atha yad ūrdhvam antarikṣād arvācīnaṃ divastenarṣaya upāyaṃstadeṣā caturthī citiḥ
- 9
ते यदब्रुवन्
चेतयध्वमिति चितिम् इच्छतेति वाव तद् अब्रुवन्यच्चेतयमाना अपश्यंस्तस्माच्चितयः
te yadabruvan
cetayadhvamiti citim icchateti vāva tad abruvanyaccetayamānā apaśyaṃstasmāccitayaḥ
- 10
प्रजापतिः प्रथमां चितिमपश्यत्
प्रजापतिरेव तस्या आर्षेयं देवा द्वितीयां चितिम् अपश्यन्देवा एव तस्या आर्षेयम् इन्द्राग्नी च विश्वकर्मा च तृतीयां चितिम् अपश्यंस्त एव तस्या आर्षेयम् ऋषयश्चतुर्थीं चितिम् अपश्यन्न् ऋषय एव तस्या आर्षेयम्परमेष्ठी पञ्चमीं चितिमपश्यत्परमेष्ठ्येव तस्या आर्षेयं स यो हैतदेवं चितीनाम् आर्षेयं वेदार्षेयवत्यो हास्य बन्धुमत्यश्चितयो भवन्ति
prajāpatiḥ prathamāṃ citimapaśyat
prajāpatireva tasyā ārṣeyaṃ devā dvitīyāṃ citim apaśyandevā eva tasyā ārṣeyam indrāgnī ca viśvakarmā ca tṛtīyāṃ citim apaśyaṃsta eva tasyā ārṣeyam ṛṣayaścaturthīṃ citim apaśyann ṛṣaya eva tasyā ārṣeyamparameṣṭhī pañcamīṃ citimapaśyatparameṣṭhyeva tasyā ārṣeyaṃ sa yo haitadevaṃ citīnām ārṣeyaṃ vedārṣeyavatyo hāsya bandhumatyaścitayo bhavanti

