9 shlokas
- 1
नैवेह किं चनाग्र आसीत्
मृत्युनैवेदम् आवृतम् आसीद् अशनायया
अशनाया हि मृत्युः
तन्मनो ऽकुरुतात्मन्वी स्याम् इति
सो ऽर्चन्न् अचरत्
तस्यार्चत आपो ऽजायन्त
अर्चते वै मे कम् अभूद् इति
तद् एवार्क्यस्यार्कत्वम्
कं ह वा अस्मै भवति य एवम् एतद् अर्क्यस्यार्कत्वं वेद
naiveha kiṃ canāgra āsīt
mṛtyunaivedam āvṛtam āsīd aśanāyayā
aśanāyā hi mṛtyuḥ
tanmano 'kurutātmanvī syām iti
so 'rcann acarat
tasyārcata āpo 'jāyanta
arcate vai me kam abhūd iti
tad evārkyasyārkatvam
kaṃ ha vā asmai bhavati ya evam etad arkyasyārkatvaṃ veda
- 2
आपो वा अर्कः
तद्यद् अपां शर आसीत्तत्समहन्यत
सा पृथिव्य् अभवत्
तस्याम् अश्राम्यत्
तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य तेजो रसो निरवर्तताग्निः
āpo vā arkaḥ
tadyad apāṃ śara āsīttatsamahanyata
sā pṛthivy abhavat
tasyām aśrāmyat
tasya śrāntasya taptasya tejo raso niravartatāgniḥ
- 3
स त्रेधात्मानं व्यकुरुत आदित्यं तृतीयं वायुं तृतीयम्
स एष प्राणस्त्रेधाविहितः
तस्य प्राची दिक्शिरः
असौ चासौ चेर्मौ
अथास्य प्रतीची दिक्पुच्छम्
असौ चासौ च सक्थ्यौ
दक्षिणा चोदीची च पार्श्वे
द्यौष्पृष्ठम्
अन्तरिक्षम् उदरम्
इयम् उरः
स एषो ऽप्सु प्रतिष्ठितो यत्र क्व चैति
तद् एव प्रतितिष्ठत्य् एवं विद्वान्
sa tredhātmānaṃ vyakuruta ādityaṃ tṛtīyaṃ vāyuṃ tṛtīyam
sa eṣa prāṇastredhāvihitaḥ
tasya prācī dikśiraḥ
asau cāsau cermau
athāsya pratīcī dikpuccham
asau cāsau ca sakthyau
dakṣiṇā codīcī ca pārśve
dyauṣpṛṣṭham
antarikṣam udaram
iyam uraḥ
sa eṣo 'psu pratiṣṭhito yatra kva caiti
tad eva pratitiṣṭhaty evaṃ vidvān
- 4
सो ऽकामयत द्वितीयो म आत्मा जायेतेति
स मनसा वाचम्मिथुनं समभवद् अशनायाम्मृत्युः
तद्यद्रेत आसीत्स संवत्सरो ऽभवत्
न ह पुरा ततः संवत्सर आस
तम् एतावन्तं कालम् अबिभर्यावान्त्संवत्सरः
तम् एतावतः कालस्य परस्ताद् असृजत
तं जातम् अभिव्याददात्
स भाण् अकरोत्
सैव वाग् अभवत्
so 'kāmayata dvitīyo ma ātmā jāyeteti
sa manasā vācammithunaṃ samabhavad aśanāyāmmṛtyuḥ
tadyadreta āsītsa saṃvatsaro 'bhavat
na ha purā tataḥ saṃvatsara āsa
tam etāvantaṃ kālam abibharyāvāntsaṃvatsaraḥ
tam etāvataḥ kālasya parastād asṛjata
taṃ jātam abhivyādadāt
sa bhāṇ akarot
saiva vāg abhavat
- 5
स ऐक्षत यदि वा इमम् अभिमंस्ये कनीयो ऽन्नं करिष्य इति
स तया वाचा तेनात्मनेदं सर्वम् असृजत यद् इदं किं चर्चो यजूंषि सामानि छन्दांसि यज्ञान्प्रजाम्पशून्
स यद्यद् एवासृजत तत्तद् अत्तुम् अध्रियत
सर्वं वा अत्तीति तद् अदितेर् अदितित्वम्
सर्वस्यात्ता भवति सर्वम् अस्यान्नम्भवति य एवम् एतद् अदितेर् अदितित्वं वेद
sa aikṣata yadi vā imam abhimaṃsye kanīyo 'nnaṃ kariṣya iti
sa tayā vācā tenātmanedaṃ sarvam asṛjata yad idaṃ kiṃ carco yajūṃṣi sāmāni chandāṃsi yajñānprajāmpaśūn
sa yadyad evāsṛjata tattad attum adhriyata
sarvaṃ vā attīti tad aditer adititvam
sarvasyāttā bhavati sarvam asyānnambhavati ya evam etad aditer adititvaṃ veda
- 6
सो ऽकामयत भूयसा यज्ञेन भूयो यजेयेति
सो ऽश्राम्यत्
स तपो ऽतप्यत
तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य यशो वीर्यम् उदक्रामत्
प्राणा वै यशो वीर्यम्
तत्प्राणेषूत्क्रान्तेषु शरीरं श्वयितुम् अध्रियत
तस्य शरीर एव मन आसीत्
so 'kāmayata bhūyasā yajñena bhūyo yajeyeti
so 'śrāmyat
sa tapo 'tapyata
tasya śrāntasya taptasya yaśo vīryam udakrāmat
prāṇā vai yaśo vīryam
tatprāṇeṣūtkrānteṣu śarīraṃ śvayitum adhriyata
tasya śarīra eva mana āsīt
- 7
सो ऽकामयत मेध्यं म इदं स्यात्
आत्मन्व्य् अनेन स्याम् इति
ततो ऽश्वः समभवत्
यद् अश्वत्तन्मेध्यम् अभूद् इति
तद् एवाश्वमेधस्याश्वमेधत्वम्
एष ह वा अश्वमेधं वेद य एनम् एवं वेद
so 'kāmayata medhyaṃ ma idaṃ syāt
ātmanvy anena syām iti
tato 'śvaḥ samabhavat
yad aśvattanmedhyam abhūd iti
tad evāśvamedhasyāśvamedhatvam
eṣa ha vā aśvamedhaṃ veda ya enam evaṃ veda
- 8
तम् अनवरुध्येवामन्यत
तं संवत्सरस्य परस्ताद् आत्मन आलभत
पशून्देवताभ्यः प्रत्यौहत्
तस्मात्सर्वदेवत्यं प्रोक्षितम्प्राजापत्यम् आलभन्ते
एष वा अश्वमेधो य एष तपति
तस्य संवत्सर आत्मा
अयम् अग्निर् अर्कः
तस्येमे लोका आत्मानः
ताव् एताव् अर्काश्वमेधौ
सो पुनर् एकैव देवता भवति मृत्युर् एव
अप पुनर्मृत्युं जयति नैनम्मृत्युर् आप्नोति मृत्युर् अस्यात्मा भवति सर्वम् आयुर् एत्य् एतासां देवतानाम् एको भवति य एवं वेद
tam anavarudhyevāmanyata
taṃ saṃvatsarasya parastād ātmana ālabhata
paśūndevatābhyaḥ pratyauhat
tasmātsarvadevatyaṃ prokṣitamprājāpatyam ālabhante
eṣa vā aśvamedho ya eṣa tapati
tasya saṃvatsara ātmā
ayam agnir arkaḥ
tasyeme lokā ātmānaḥ
tāv etāv arkāśvamedhau
so punar ekaiva devatā bhavati mṛtyur eva
apa punarmṛtyuṃ jayati nainammṛtyur āpnoti mṛtyur asyātmā bhavati sarvam āyur ety etāsāṃ devatānām eko bhavati ya evaṃ veda
- 9
अथ वंशः
समानम् आ सांजीवीपुत्रात्
सांजीवीपुत्रो माण्डूकायनेः
माण्डूकायनिर्माण्डव्यात्
माण्डव्यः कौत्सात्
कौत्सो माहित्थेः
माहित्थिर्वामकक्षायणात्
वामकक्षायणो वात्स्यात्
वात्स्यः शाण्डिल्यात्
शाण्डिल्यः कुश्रेः
कुश्रिर्यज्ञवचसो राजस्तम्बायनात्
यज्ञवचा राजस्तम्बायनस्तुरात्कावषेयात्
तुरः कावषेयः प्रजापतेः
प्रजापतिर्ब्रह्मणः
ब्रह्म स्वयंभु
ब्रह्मणे नमः
atha vaṃśaḥ
samānam ā sāṃjīvīputrāt
sāṃjīvīputro māṇḍūkāyaneḥ
māṇḍūkāyanirmāṇḍavyāt
māṇḍavyaḥ kautsāt
kautso māhittheḥ
māhitthirvāmakakṣāyaṇāt
vāmakakṣāyaṇo vātsyāt
vātsyaḥ śāṇḍilyāt
śāṇḍilyaḥ kuśreḥ
kuśriryajñavacaso rājastambāyanāt
yajñavacā rājastambāyanasturātkāvaṣeyāt
turaḥ kāvaṣeyaḥ prajāpateḥ
prajāpatirbrahmaṇaḥ
brahma svayaṃbhu
brahmaṇe namaḥ

