Samkhya Tattva Kaumudi · 6.2 6.2.1
6.2.1तुशब्दः प्रत्यक्षपूर्ववद्भ्याम्विशिनष्टि
सामान्यतोदृष्टाद् अतीन्द्रियाणाम्प्रधानपुरुषादीनाम्प्रतीतिश्चितिच्छायापत्तिर्बुद्धेर् अध्यवसाय इत्यर्थः
उपलक्षणम्चैतत्
शेषवत इत्यपि द्रष्टव्यम्
तत्किम्सर्वेष्वतीन्द्रियेषु सामान्यतोदृष्टम् एव प्रवर्तते
तथा च यत्र तन्नास्ति महदाद्यारम्भक्रमे स्वर्गापूर्वदेवतादौ च तेषाम् अभावः प्राप्त इति
अत आह तस्माद् अपि चेति
तस्माद् अपीति सिद्धे चकारेण शेषवत इति समुच्चितम्
स्याद् एतत्
यथा गगनकुसुमकूर्मरोमनरविषाणादिषु प्रत्यक्षम् अप्रवर्तमानम्तदभावम् अवगमयत्येवम्प्रधानादिष्वपि
तत्कथम्तेषाम्सामान्यतोदृष्टादिभ्यः सिद्धिर् इति
अत आह
Transliteration
tuśabdaḥ pratyakṣapūrvavadbhyāmviśinaṣṭi
sāmānyatodṛṣṭād atīndriyāṇāmpradhānapuruṣādīnāmpratītiściticchāyāpattirbuddher adhyavasāya ityarthaḥ
upalakṣaṇamcaitat
śeṣavata ityapi draṣṭavyam
tatkimsarveṣvatīndriyeṣu sāmānyatodṛṣṭam eva pravartate
tathā ca yatra tannāsti mahadādyārambhakrame svargāpūrvadevatādau ca teṣām abhāvaḥ prāpta iti
ata āha tasmād api ceti
tasmād apīti siddhe cakāreṇa śeṣavata iti samuccitam
syād etat
yathā gaganakusumakūrmaromanaraviṣāṇādiṣu pratyakṣam apravartamānamtadabhāvam avagamayatyevampradhānādiṣvapi
tatkathamteṣāmsāmānyatodṛṣṭādibhyaḥ siddhir iti
ata āha
By System Admin
Translation
Draft in progress