Sanskrit

इह सताम् अप्य् अर्थानाम् अतिदूराद् अनुपलब्धिर्दृष्टा

यथा देशान्तरस्थानां चैत्रमैत्रविष्णुमित्राणाम्

सामीप्यात्

यथा चक्षुषो ऽञ्जनानुपलब्धिः

इन्द्रियाभिघातात्

यथा बधिरान्धयोः शब्दरूपानुपलब्धिः

मनोऽनवस्थानात्

यथा व्यग्रचित्तः सम्यक्कथितम् अपि नावधारयति

सौक्ष्म्यात्

यथा धूमोष्मजलनीहारपरमाणवो गगनगता नोपलभ्यन्ते

व्यवधानात्

यथा कुड्येन पिहितं वस्तु नोपलभ्यते

अभिभवात्

यथा सूर्यतेजसाभिभूता ग्रहनक्षत्रतारकादयो नोपलभ्यन्ते

समानाभिहारात्

यथा मुद्गराशौ मुद्गः क्षिप्तः कुवलयामलकमध्ये कुवलयामलके क्षिप्ते कपोतमध्ये कपोतो नोपलभ्यन्ते समानद्रव्यमध्याहृतत्वात्

एवम् अष्टधानुपलब्धिः सताम् अर्थानाम् इह दृष्टा

एवम्चास्ति किम् अभ्युपगम्यते प्रधानपुरुषयोर् एतयोर्वानुपलब्धिः केन हेतुना केन चोपलब्धिस्तद् उच्यते

Transliteration

iha satām apy arthānām atidūrād anupalabdhirdṛṣṭā

yathā deśāntarasthānāṃ caitramaitraviṣṇumitrāṇām

sāmīpyāt

yathā cakṣuṣo 'ñjanānupalabdhiḥ

indriyābhighātāt

yathā badhirāndhayoḥ śabdarūpānupalabdhiḥ

mano'navasthānāt

yathā vyagracittaḥ samyakkathitam api nāvadhārayati

saukṣmyāt

yathā dhūmoṣmajalanīhāraparamāṇavo gaganagatā nopalabhyante

vyavadhānāt

yathā kuḍyena pihitaṃ vastu nopalabhyate

abhibhavāt

yathā sūryatejasābhibhūtā grahanakṣatratārakādayo nopalabhyante

samānābhihārāt

yathā mudgarāśau mudgaḥ kṣiptaḥ kuvalayāmalakamadhye kuvalayāmalake kṣipte kapotamadhye kapoto nopalabhyante samānadravyamadhyāhṛtatvāt

evam aṣṭadhānupalabdhiḥ satām arthānām iha dṛṣṭā

evamcāsti kim abhyupagamyate pradhānapuruṣayor etayorvānupalabdhiḥ kena hetunā kena copalabdhistad ucyate

By System Admin

Translation

Draft in progress