22 shlokas
- 1
आर्षत्वाद्वा यथाश्रुते ऽप्य् अदोषः
ārṣatvādvā yathāśrute 'py adoṣaḥ
- 2
गुरुः पूर्वोक्तस्तदाज्ञयावतिष्ठमानस्तदाश्रितो भवति यथा ग्रामण्यम् आश्रितो ग्राम इति
guruḥ pūrvoktastadājñayāvatiṣṭhamānastadāśrito bhavati yathā grāmaṇyam āśrito grāma iti
- 3
तत्रादिधर्मावस्थस्य तावदायतने वास इत्यत्रायतनशब्दो गुराव् एव द्रष्टव्यो लिङ्गकर्तेत्यादिज्ञापकादुपचाराद्वा पञ्चशब्दवत्
tatrādidharmāvasthasya tāvadāyatane vāsa ityatrāyatanaśabdo gurāv eva draṣṭavyo liṅgakartetyādijñāpakādupacārādvā pañcaśabdavat
- 4
यद्यप्यायतनसूत्रे प्रतिषेधः श्रूयते तथापि देशप्रस्तावे गुरुरभिप्रेत एवाचार्यो लोक इत्यादि ज्ञापकाभ्यनुज्ञानात्
yadyapyāyatanasūtre pratiṣedhaḥ śrūyate tathāpi deśaprastāve gururabhipreta evācāryo loka ityādi jñāpakābhyanujñānāt
- 5
अत एव गूढव्रतोपदेशादायतने वास इत्यत्रायतनशब्दो जने विवक्षितो मर्यादयायतनादिति कृत्वा बद्धस्य रुद्रस्य हि शिवायतनवासानुपपत्तेः
ata eva gūḍhavratopadeśādāyatane vāsa ityatrāyatanaśabdo jane vivakṣito maryādayāyatanāditi kṛtvā baddhasya rudrasya hi śivāyatanavāsānupapatteḥ
- 6
यदापि वासस्तदापि जनाधीन एवेत्यतो द्वितीयावस्थस्य जन एव देशः
yadāpi vāsastadāpi janādhīna evetyato dvitīyāvasthasya jana eva deśaḥ
- 7
जनशब्देनात्र धर्माधर्मजननाधिकृता वर्णाश्रमिनो ऽभिधीयन्त इति
janaśabdenātra dharmādharmajananādhikṛtā varṇāśramino 'bhidhīyanta iti
- 8
तृतीयावस्थस्य गुहा देशः
tṛtīyāvasthasya guhā deśaḥ
- 9
गुहाग्रहणं सूत्रार्थोपलक्षणार्थम् अतः शून्यागारगुहयोरन्यतरं व्यासङ्गादिदोषवर्जितं यत्प्राप्यते तत्र वस्तव्यम्
guhāgrahaṇaṃ sūtrārthopalakṣaṇārtham ataḥ śūnyāgāraguhayoranyataraṃ vyāsaṅgādidoṣavarjitaṃ yatprāpyate tatra vastavyam
- 10
देशग्रहणं तत्रावस्थानमात्रेण गुहाया देशत्वज्ञापनार्थं न तु गुरुजनवत्तदायत्तत्वेनेति
deśagrahaṇaṃ tatrāvasthānamātreṇa guhāyā deśatvajñāpanārthaṃ na tu gurujanavattadāyattatveneti
- 11
चतुर्थावस्थस्य श्मशानदेशः
caturthāvasthasya śmaśānadeśaḥ
- 12
श्मशानं च प्रसिद्धमेव ग्राह्यम्
śmaśānaṃ ca prasiddhameva grāhyam
- 13
तस्य च न गुहावद्देशत्वं किं त्व् आ देहपातात्तत्रैवानिर्गच्छता स्थेयम् इत्ययं विशेषः
tasya ca na guhāvaddeśatvaṃ kiṃ tv ā dehapātāttatraivānirgacchatā stheyam ityayaṃ viśeṣaḥ
- 14
पञ्चमावस्थस्य देशो रुद्रः
pañcamāvasthasya deśo rudraḥ
- 15
रुद्रो भगवान्महेश्वरः
rudro bhagavānmaheśvaraḥ
- 16
प्रागपि रुद्रायत्तत्वात्साधकस्य रुद्रोऽस्त्येव देशस्तथापि प्रागन्यव्यपदेशो ऽप्यस्ति साम्प्रतं पुनः शरीरादिरहितस्य सर्वदेशविकलत्वाद् अवधारणं करोति रुद्र एवेति
prāgapi rudrāyattatvātsādhakasya rudro'styeva deśastathāpi prāganyavyapadeśo 'pyasti sāmprataṃ punaḥ śarīrādirahitasya sarvadeśavikalatvād avadhāraṇaṃ karoti rudra eveti
- 17
चशब्दो न्यूनाधिकव्यवच्छेदक इति
caśabdo nyūnādhikavyavacchedaka iti
- 18
अथ किमेतद्देशावस्थितिमात्रेणैवैते लाभाः प्राप्यन्ते कल्पवृक्षदेशावस्थितिवत्
atha kimetaddeśāvasthitimātreṇaivaite lābhāḥ prāpyante kalpavṛkṣadeśāvasthitivat
- 19
उच्यते
ucyate
- 20
न
na
- 21
किं तर्हि देशभेदवदुपायभेदो ऽप्यस्ति
kiṃ tarhi deśabhedavadupāyabhedo 'pyasti
- 22
यतस्तत्प्रतिपादनार्थम् आह
yatastatpratipādanārtham āha

