Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 2 1.2.233

1.2.233

अष्टादशैवम् एतानि पर्वाण्युक्तान्यशेषतः

हरिवंशस्ततः पर्व पुराणं खिलसंज्ञितम्

विष्णुपर्व शिशोश्चर्या विष्णोः कंसवधस्तथा

भविष्यं पर्व चाप्युक्तं खिलेष्वेवाद्भुतं महत्

ततः परं विष्णुपर्व महत्पर्वेत्युदाहृतम्

जन्म यत्र तु देवस्य पद्मनाभस्य मानुषम्

वसुदेवकुले जातो नन्दगोपकुले धृतः

यत्र बाल्ये स्वकर्माणि रमणान्यद्भुतानि च

यत्र कंसवधं कृत्वा रङ्गमध्ये चकर्ष ह

अनेकैः संश्रयैश्चापि जरासंधवधेन ह

विक्रमाद्रुक्मिणीं देवीम् आहृत्य परवीरहा

परीक्ष्य च निवासार्थं द्वारकां विनिवेशयत्

कलिङ्गं दन्तवक्रं च रणे विक्रम्य जघ्निवान्

राजशुल्कां च वै कृष्णः सत्यभामाम् अथोद्वहत्

तयोदितः सत्यभामया गत्वा दिवम् अधोक्षजः

जित्वामराधिपं यत्र पारिजातम् अथानयत्

जघ्ने यत्र महाबाहुर्धेनुकं रणमूर्धनि

नरकासुरकालीयहयग्रीवं च दानवम्

केशिं सकालियदमं कालनेमिनम् एव च

दोष्णां सहस्रं चिछेद बाणस्याद्भुतकर्मणः

नप्तारं भार्यया सार्धं मुमोचद्यत्र संयुगे

भारतीया कथा यत्र वृष्णिवंशश्च कीर्त्यते

भविष्यद्धरिवंशस्य खिलानाम् इति कथ्यते

वाराहं नारसिंहं च वामनं पौष्करं तथा

जित्वा नृपान्रथांस्त्यक्त्वा भीमसेन भवत्प्रभुः

दशश्लोकसहस्राणि विंशच्छ्लोकशतानि च

खिलेषु हरिवंशे च संख्यातानि महर्षिणा

अत्रापि परिसंख्याता कथिता तत्त्वबुद्धिना

अध्यायानां सहस्रं तु कीर्तितं वै द्विजोत्तमाः

अष्टादशसहस्राणि श्लोकानां कीर्तितानि वै

अष्टादशसहस्राणि श्लोकानां च शतं तथा

श्लोकाश्च चतुराशीतिर्हरिवंशे प्रकीर्तिताः

खिलेषु हरिवंशश्च भविष्यच्च प्रकीर्तितम्

खिलेषु हरिवंशस्य व्याख्याताः परमर्षिणा

यत्र दिव्याः कथाः पुण्याः कीर्तिताः पापनाशनाः

देवासुरकथाश्चैव विचित्राः समुदाहृताः

भविष्यद् अपि चाख्यानं विचित्रं पुण्यवर्धनम्

यत्र कृष्णस्य कर्माणि श्रूयन्ते जन्मना सह

अध्यायास्त्वेकम् एकानां सप्ताशीतिर् उदाहृता

श्लोकानां च सहस्राणि दश त्रीणि शतानि च

पौलोमादीनि सर्वाणि दशाष्टौ च महान् ऋषिः

उक्तवान्सपुराणानि रहस्यं चावसानिकम्

एवम् अष्टादशैतानि पर्वाण्युक्तानि धीमता

अध्यायानां सहस्रे द्वे पर्वणां शतम् एव च

श्लोकानां च सहस्राणि नवतिर्दश एव च

एषा वै पर्वणां संख्या श्लोका ग्रन्थे यथाक्रमम्

यद् उक्तम् ऋषिणा तेन व्यासेनोत्तमतेजसा

जनमेजयस्याश्वमेधं द्रष्टुकामस्य धीमतः

सम्प्रवृत्तो ऽश्वमेधश्च यत्र शक्रेण धर्षितः

विरोधश्चाभवद्राज्ञो ब्राह्मणैस्तस्य ऋत्विजैः

विश्वावसुपुरानीतो राजा राज्यम् अचीकरत्

एषा वै पर्वणां संख्या खिलान्याह ततः परम्

Transliteration

aṣṭādaśaivam etāni parvāṇyuktānyaśeṣataḥ

harivaṃśastataḥ parva purāṇaṃ khilasaṃjñitam

viṣṇuparva śiśoścaryā viṣṇoḥ kaṃsavadhastathā

bhaviṣyaṃ parva cāpyuktaṃ khileṣvevādbhutaṃ mahat

tataḥ paraṃ viṣṇuparva mahatparvetyudāhṛtam

janma yatra tu devasya padmanābhasya mānuṣam

vasudevakule jāto nandagopakule dhṛtaḥ

yatra bālye svakarmāṇi ramaṇānyadbhutāni ca

yatra kaṃsavadhaṃ kṛtvā raṅgamadhye cakarṣa ha

anekaiḥ saṃśrayaiścāpi jarāsaṃdhavadhena ha

vikramādrukmiṇīṃ devīm āhṛtya paravīrahā

parīkṣya ca nivāsārthaṃ dvārakāṃ viniveśayat

kaliṅgaṃ dantavakraṃ ca raṇe vikramya jaghnivān

rājaśulkāṃ ca vai kṛṣṇaḥ satyabhāmām athodvahat

tayoditaḥ satyabhāmayā gatvā divam adhokṣajaḥ

jitvāmarādhipaṃ yatra pārijātam athānayat

jaghne yatra mahābāhurdhenukaṃ raṇamūrdhani

narakāsurakālīyahayagrīvaṃ ca dānavam

keśiṃ sakāliyadamaṃ kālaneminam eva ca

doṣṇāṃ sahasraṃ cicheda bāṇasyādbhutakarmaṇaḥ

naptāraṃ bhāryayā sārdhaṃ mumocadyatra saṃyuge

bhāratīyā kathā yatra vṛṣṇivaṃśaśca kīrtyate

bhaviṣyaddharivaṃśasya khilānām iti kathyate

vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ pauṣkaraṃ tathā

jitvā nṛpānrathāṃstyaktvā bhīmasena bhavatprabhuḥ

daśaślokasahasrāṇi viṃśacchlokaśatāni ca

khileṣu harivaṃśe ca saṃkhyātāni maharṣiṇā

atrāpi parisaṃkhyātā kathitā tattvabuddhinā

adhyāyānāṃ sahasraṃ tu kīrtitaṃ vai dvijottamāḥ

aṣṭādaśasahasrāṇi ślokānāṃ kīrtitāni vai

aṣṭādaśasahasrāṇi ślokānāṃ ca śataṃ tathā

ślokāśca caturāśītirharivaṃśe prakīrtitāḥ

khileṣu harivaṃśaśca bhaviṣyacca prakīrtitam

khileṣu harivaṃśasya vyākhyātāḥ paramarṣiṇā

yatra divyāḥ kathāḥ puṇyāḥ kīrtitāḥ pāpanāśanāḥ

devāsurakathāścaiva vicitrāḥ samudāhṛtāḥ

bhaviṣyad api cākhyānaṃ vicitraṃ puṇyavardhanam

yatra kṛṣṇasya karmāṇi śrūyante janmanā saha

adhyāyāstvekam ekānāṃ saptāśītir udāhṛtā

ślokānāṃ ca sahasrāṇi daśa trīṇi śatāni ca

paulomādīni sarvāṇi daśāṣṭau ca mahān ṛṣiḥ

uktavānsapurāṇāni rahasyaṃ cāvasānikam

evam aṣṭādaśaitāni parvāṇyuktāni dhīmatā

adhyāyānāṃ sahasre dve parvaṇāṃ śatam eva ca

ślokānāṃ ca sahasrāṇi navatirdaśa eva ca

eṣā vai parvaṇāṃ saṃkhyā ślokā granthe yathākramam

yad uktam ṛṣiṇā tena vyāsenottamatejasā

janamejayasyāśvamedhaṃ draṣṭukāmasya dhīmataḥ

sampravṛtto 'śvamedhaśca yatra śakreṇa dharṣitaḥ

virodhaścābhavadrājño brāhmaṇaistasya ṛtvijaiḥ

viśvāvasupurānīto rājā rājyam acīkarat

eṣā vai parvaṇāṃ saṃkhyā khilānyāha tataḥ param

By System Admin

Translation

Draft in progress