Mahabharat · Adhyaya 2 1.2.233
1.2.233अष्टादशैवम् एतानि पर्वाण्युक्तान्यशेषतः
हरिवंशस्ततः पर्व पुराणं खिलसंज्ञितम्
विष्णुपर्व शिशोश्चर्या विष्णोः कंसवधस्तथा
भविष्यं पर्व चाप्युक्तं खिलेष्वेवाद्भुतं महत्
ततः परं विष्णुपर्व महत्पर्वेत्युदाहृतम्
जन्म यत्र तु देवस्य पद्मनाभस्य मानुषम्
वसुदेवकुले जातो नन्दगोपकुले धृतः
यत्र बाल्ये स्वकर्माणि रमणान्यद्भुतानि च
यत्र कंसवधं कृत्वा रङ्गमध्ये चकर्ष ह
अनेकैः संश्रयैश्चापि जरासंधवधेन ह
विक्रमाद्रुक्मिणीं देवीम् आहृत्य परवीरहा
परीक्ष्य च निवासार्थं द्वारकां विनिवेशयत्
कलिङ्गं दन्तवक्रं च रणे विक्रम्य जघ्निवान्
राजशुल्कां च वै कृष्णः सत्यभामाम् अथोद्वहत्
तयोदितः सत्यभामया गत्वा दिवम् अधोक्षजः
जित्वामराधिपं यत्र पारिजातम् अथानयत्
जघ्ने यत्र महाबाहुर्धेनुकं रणमूर्धनि
नरकासुरकालीयहयग्रीवं च दानवम्
केशिं सकालियदमं कालनेमिनम् एव च
दोष्णां सहस्रं चिछेद बाणस्याद्भुतकर्मणः
नप्तारं भार्यया सार्धं मुमोचद्यत्र संयुगे
भारतीया कथा यत्र वृष्णिवंशश्च कीर्त्यते
भविष्यद्धरिवंशस्य खिलानाम् इति कथ्यते
वाराहं नारसिंहं च वामनं पौष्करं तथा
जित्वा नृपान्रथांस्त्यक्त्वा भीमसेन भवत्प्रभुः
दशश्लोकसहस्राणि विंशच्छ्लोकशतानि च
खिलेषु हरिवंशे च संख्यातानि महर्षिणा
अत्रापि परिसंख्याता कथिता तत्त्वबुद्धिना
अध्यायानां सहस्रं तु कीर्तितं वै द्विजोत्तमाः
अष्टादशसहस्राणि श्लोकानां कीर्तितानि वै
अष्टादशसहस्राणि श्लोकानां च शतं तथा
श्लोकाश्च चतुराशीतिर्हरिवंशे प्रकीर्तिताः
खिलेषु हरिवंशश्च भविष्यच्च प्रकीर्तितम्
खिलेषु हरिवंशस्य व्याख्याताः परमर्षिणा
यत्र दिव्याः कथाः पुण्याः कीर्तिताः पापनाशनाः
देवासुरकथाश्चैव विचित्राः समुदाहृताः
भविष्यद् अपि चाख्यानं विचित्रं पुण्यवर्धनम्
यत्र कृष्णस्य कर्माणि श्रूयन्ते जन्मना सह
अध्यायास्त्वेकम् एकानां सप्ताशीतिर् उदाहृता
श्लोकानां च सहस्राणि दश त्रीणि शतानि च
पौलोमादीनि सर्वाणि दशाष्टौ च महान् ऋषिः
उक्तवान्सपुराणानि रहस्यं चावसानिकम्
एवम् अष्टादशैतानि पर्वाण्युक्तानि धीमता
अध्यायानां सहस्रे द्वे पर्वणां शतम् एव च
श्लोकानां च सहस्राणि नवतिर्दश एव च
एषा वै पर्वणां संख्या श्लोका ग्रन्थे यथाक्रमम्
यद् उक्तम् ऋषिणा तेन व्यासेनोत्तमतेजसा
जनमेजयस्याश्वमेधं द्रष्टुकामस्य धीमतः
सम्प्रवृत्तो ऽश्वमेधश्च यत्र शक्रेण धर्षितः
विरोधश्चाभवद्राज्ञो ब्राह्मणैस्तस्य ऋत्विजैः
विश्वावसुपुरानीतो राजा राज्यम् अचीकरत्
एषा वै पर्वणां संख्या खिलान्याह ततः परम्
Transliteration
aṣṭādaśaivam etāni parvāṇyuktānyaśeṣataḥ
harivaṃśastataḥ parva purāṇaṃ khilasaṃjñitam
viṣṇuparva śiśoścaryā viṣṇoḥ kaṃsavadhastathā
bhaviṣyaṃ parva cāpyuktaṃ khileṣvevādbhutaṃ mahat
tataḥ paraṃ viṣṇuparva mahatparvetyudāhṛtam
janma yatra tu devasya padmanābhasya mānuṣam
vasudevakule jāto nandagopakule dhṛtaḥ
yatra bālye svakarmāṇi ramaṇānyadbhutāni ca
yatra kaṃsavadhaṃ kṛtvā raṅgamadhye cakarṣa ha
anekaiḥ saṃśrayaiścāpi jarāsaṃdhavadhena ha
vikramādrukmiṇīṃ devīm āhṛtya paravīrahā
parīkṣya ca nivāsārthaṃ dvārakāṃ viniveśayat
kaliṅgaṃ dantavakraṃ ca raṇe vikramya jaghnivān
rājaśulkāṃ ca vai kṛṣṇaḥ satyabhāmām athodvahat
tayoditaḥ satyabhāmayā gatvā divam adhokṣajaḥ
jitvāmarādhipaṃ yatra pārijātam athānayat
jaghne yatra mahābāhurdhenukaṃ raṇamūrdhani
narakāsurakālīyahayagrīvaṃ ca dānavam
keśiṃ sakāliyadamaṃ kālaneminam eva ca
doṣṇāṃ sahasraṃ cicheda bāṇasyādbhutakarmaṇaḥ
naptāraṃ bhāryayā sārdhaṃ mumocadyatra saṃyuge
bhāratīyā kathā yatra vṛṣṇivaṃśaśca kīrtyate
bhaviṣyaddharivaṃśasya khilānām iti kathyate
vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ pauṣkaraṃ tathā
jitvā nṛpānrathāṃstyaktvā bhīmasena bhavatprabhuḥ
daśaślokasahasrāṇi viṃśacchlokaśatāni ca
khileṣu harivaṃśe ca saṃkhyātāni maharṣiṇā
atrāpi parisaṃkhyātā kathitā tattvabuddhinā
adhyāyānāṃ sahasraṃ tu kīrtitaṃ vai dvijottamāḥ
aṣṭādaśasahasrāṇi ślokānāṃ kīrtitāni vai
aṣṭādaśasahasrāṇi ślokānāṃ ca śataṃ tathā
ślokāśca caturāśītirharivaṃśe prakīrtitāḥ
khileṣu harivaṃśaśca bhaviṣyacca prakīrtitam
khileṣu harivaṃśasya vyākhyātāḥ paramarṣiṇā
yatra divyāḥ kathāḥ puṇyāḥ kīrtitāḥ pāpanāśanāḥ
devāsurakathāścaiva vicitrāḥ samudāhṛtāḥ
bhaviṣyad api cākhyānaṃ vicitraṃ puṇyavardhanam
yatra kṛṣṇasya karmāṇi śrūyante janmanā saha
adhyāyāstvekam ekānāṃ saptāśītir udāhṛtā
ślokānāṃ ca sahasrāṇi daśa trīṇi śatāni ca
paulomādīni sarvāṇi daśāṣṭau ca mahān ṛṣiḥ
uktavānsapurāṇāni rahasyaṃ cāvasānikam
evam aṣṭādaśaitāni parvāṇyuktāni dhīmatā
adhyāyānāṃ sahasre dve parvaṇāṃ śatam eva ca
ślokānāṃ ca sahasrāṇi navatirdaśa eva ca
eṣā vai parvaṇāṃ saṃkhyā ślokā granthe yathākramam
yad uktam ṛṣiṇā tena vyāsenottamatejasā
janamejayasyāśvamedhaṃ draṣṭukāmasya dhīmataḥ
sampravṛtto 'śvamedhaśca yatra śakreṇa dharṣitaḥ
virodhaścābhavadrājño brāhmaṇaistasya ṛtvijaiḥ
viśvāvasupurānīto rājā rājyam acīkarat
eṣā vai parvaṇāṃ saṃkhyā khilānyāha tataḥ param
By System Admin
Translation
Draft in progress