Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 199 1.199.25

1.199.25

न च वो वसतस्तत्र कश्चिच्छक्तः प्रबाधितुम्

संरक्ष्यमाणान्पार्थेन त्रिदशान् इव वज्रिणा

अर्धं राज्यस्य सम्प्राप्य खाण्डवप्रस्थम् आविश

धृतराष्ट्रः

वैशंपायनः

श्रीवासुदेवः

वैशंपायनः

वैशंपायनः

केशवो यदि मन्येत तत्कर्तव्यम् असंशयम्

वासुदेवेन संमन्त्र्य पाण्डवाः समुपाविशन्

अभिषेकस्य संभारान्क्षत्तर् आनय माचिरम्

अभिषिक्तं करिष्यामि अद्यैव कुरुनन्दनम्

ब्राह्मणा नैगमश्रेष्ठाः श्रेणिमुख्याश्च सर्वशः

आहूयन्तां प्रकृतयो बान्धवाश्च विशेषतः

पुण्याहं वाच्यतां तात गोसहस्रं तु दीयताम्

ग्राममुख्याश्च विप्रेभ्यो दीयन्तां सहदक्षिणाः

अङ्गदे मुकुटं क्षत्तर्हस्ताभरणम् एव च

मुक्तावलीं च हारं च निष्कादीन्कुण्डलानि च

कटिबन्धं च सूत्रं च तथोदरनिबन्धनम्

अष्टोत्तरसहस्रं च ब्राह्मणाधिष्ठिता गजाः

जाह्नवीसलिलं शीघ्रम् आनयन्तां पुरोहिताः

अभिषेकोदकक्लिन्नं सर्वाभरणभूषितम्

औपवाह्योपरिगतं दिव्यचामरवीजितम्

सुवर्णमणिचित्रेण श्वेतच्छत्रेण शोभितम्

जयेति द्विजवाक्येन स्तूयमानं नृपैस्तथा

दृष्ट्वा कुन्तीसुतं श्रेष्ठम् आजमीढं युधिष्ठिरम्

प्रीताः प्रीतेन मनसा प्रशंसन्तु पुरे जनाः

पाण्डोः कृतोपकारस्य राज्यं दत्त्वा ममैव च

प्रतिक्रिया कृतम् इदं भविष्यति न संशयः

भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता साधु साध्वित्यभाषत

युक्तम् एतन्महाराज कौरवाणां यशस्करम्

शीघ्रम् अद्यैव राजेन्द्र यथोक्तं कर्तुम् अर्हसि

इत्येवम् उक्त्वा वार्ष्णेयस्त्वरयामास तं तदा

यथोक्तं धृतराष्ट्रेण कारयामास कौरव

तस्मिन्क्षणे महाराज कृष्णद्वैपायनस्तदा

आगम्य कुरुभिः सर्वैः पूजितः ससुहृद्गणैः

मूर्धावसिक्तैः सहितो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

कारयामास विधिवत्केशवानुमते तदा

कृपो द्रोणश्च भीष्मश्च धौम्यश्च व्यासकेशवौ

बाह्लीकः सोमदत्तश्च चातुर्वेद्यपुरस्कृताः

अभिषेकं तदा चक्रुर्भद्रपीठे सुसंयतम्

जित्वा तु पृथिवीं कृत्स्नां वशे कृत्वा नरर्षभान्

राजसूयादिभिर्यज्ञैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः

स्नात्वा ह्यवभृथस्नानं मोदन्तां बान्धवैः सह

एवम् उक्त्वा तु ते सर्वे आशीर्भिः प्रत्यपूजयन्

मूर्धाभिषिक्तः कौरव्यः सर्वाभरणभूषितः

जयेति संस्तुतो राजा प्रददौ धनम् अक्षयम्

सर्वमूर्धावसिक्तैश्च पूजितः कुरुनन्दनः

औपवाह्यम् अथारुह्य दिव्यच्छत्रेण शोभितः

राज्ञाम् अनुगतो राजा महेन्द्र इव दैवतैः

ततः प्रदक्षिणीकृत्य नगरं नागसाह्वयम्

प्रविवेश तदा राजा नागरैः पूजितो भृशम्

मूर्धावसिक्तं पाण्डुसुतम् अभ्यनन्दन्त पाण्डवाः

गान्धारिपुत्राः शोचन्तः सर्वे ते सह बान्धवैः

ज्ञात्वा शोकं तु पुत्राणां धृतराष्ट्रो ऽब्रवीन्नृपम्

समक्षं वासुदेवस्य कुरूणां च समक्षतः

अभिषेकं त्वया प्राप्तं दुष्प्रापम् अकृतात्मभिः

गच्छ त्वम् अद्यैव नृप कृतकृत्यो ऽसि कौरव

आयुः पुरूरवा राजन्नहुषश्च ययातिना

तत्रैव निवसन्ति स्म खाण्डवाख्ये नृपोत्तम

राजधानी तु सर्वेषां पौरवाणां महाभुज

विनाशितं मुनिगणैर्लोभान्मुनिसुतस्य तु

तस्मात्त्वं खाण्डवप्रस्थं पुरं राष्ट्रं च वर्धय

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतनिश्चयाः

त्वद्भक्त्या जन्तवश्चान्ये भजन्त्येव पुरं शुभम्

पुरं राष्ट्रं समृद्धं वै धनधान्यैः समावृतम्

तस्माद्गच्छस्व कौन्तेय भ्रातृभिः सहितो ऽनघ

रथैर्नागैर्हयैश्चापि सहितास्तु पदातिभिः

Transliteration

na ca vo vasatastatra kaścicchaktaḥ prabādhitum

saṃrakṣyamāṇānpārthena tridaśān iva vajriṇā

ardhaṃ rājyasya samprāpya khāṇḍavaprastham āviśa

dhṛtarāṣṭraḥ

vaiśaṃpāyanaḥ

śrīvāsudevaḥ

vaiśaṃpāyanaḥ

vaiśaṃpāyanaḥ

keśavo yadi manyeta tatkartavyam asaṃśayam

vāsudevena saṃmantrya pāṇḍavāḥ samupāviśan

abhiṣekasya saṃbhārānkṣattar ānaya māciram

abhiṣiktaṃ kariṣyāmi adyaiva kurunandanam

brāhmaṇā naigamaśreṣṭhāḥ śreṇimukhyāśca sarvaśaḥ

āhūyantāṃ prakṛtayo bāndhavāśca viśeṣataḥ

puṇyāhaṃ vācyatāṃ tāta gosahasraṃ tu dīyatām

grāmamukhyāśca viprebhyo dīyantāṃ sahadakṣiṇāḥ

aṅgade mukuṭaṃ kṣattarhastābharaṇam eva ca

muktāvalīṃ ca hāraṃ ca niṣkādīnkuṇḍalāni ca

kaṭibandhaṃ ca sūtraṃ ca tathodaranibandhanam

aṣṭottarasahasraṃ ca brāhmaṇādhiṣṭhitā gajāḥ

jāhnavīsalilaṃ śīghram ānayantāṃ purohitāḥ

abhiṣekodakaklinnaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

aupavāhyoparigataṃ divyacāmaravījitam

suvarṇamaṇicitreṇa śvetacchatreṇa śobhitam

jayeti dvijavākyena stūyamānaṃ nṛpaistathā

dṛṣṭvā kuntīsutaṃ śreṣṭham ājamīḍhaṃ yudhiṣṭhiram

prītāḥ prītena manasā praśaṃsantu pure janāḥ

pāṇḍoḥ kṛtopakārasya rājyaṃ dattvā mamaiva ca

pratikriyā kṛtam idaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ kṣattā sādhu sādhvityabhāṣata

yuktam etanmahārāja kauravāṇāṃ yaśaskaram

śīghram adyaiva rājendra yathoktaṃ kartum arhasi

ityevam uktvā vārṣṇeyastvarayāmāsa taṃ tadā

yathoktaṃ dhṛtarāṣṭreṇa kārayāmāsa kaurava

tasminkṣaṇe mahārāja kṛṣṇadvaipāyanastadā

āgamya kurubhiḥ sarvaiḥ pūjitaḥ sasuhṛdgaṇaiḥ

mūrdhāvasiktaiḥ sahito brāhmaṇairvedapāragaiḥ

kārayāmāsa vidhivatkeśavānumate tadā

kṛpo droṇaśca bhīṣmaśca dhaumyaśca vyāsakeśavau

bāhlīkaḥ somadattaśca cāturvedyapuraskṛtāḥ

abhiṣekaṃ tadā cakrurbhadrapīṭhe susaṃyatam

jitvā tu pṛthivīṃ kṛtsnāṃ vaśe kṛtvā nararṣabhān

rājasūyādibhiryajñaiḥ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ

snātvā hyavabhṛthasnānaṃ modantāṃ bāndhavaiḥ saha

evam uktvā tu te sarve āśīrbhiḥ pratyapūjayan

mūrdhābhiṣiktaḥ kauravyaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ

jayeti saṃstuto rājā pradadau dhanam akṣayam

sarvamūrdhāvasiktaiśca pūjitaḥ kurunandanaḥ

aupavāhyam athāruhya divyacchatreṇa śobhitaḥ

rājñām anugato rājā mahendra iva daivataiḥ

tataḥ pradakṣiṇīkṛtya nagaraṃ nāgasāhvayam

praviveśa tadā rājā nāgaraiḥ pūjito bhṛśam

mūrdhāvasiktaṃ pāṇḍusutam abhyanandanta pāṇḍavāḥ

gāndhāriputrāḥ śocantaḥ sarve te saha bāndhavaiḥ

jñātvā śokaṃ tu putrāṇāṃ dhṛtarāṣṭro 'bravīnnṛpam

samakṣaṃ vāsudevasya kurūṇāṃ ca samakṣataḥ

abhiṣekaṃ tvayā prāptaṃ duṣprāpam akṛtātmabhiḥ

gaccha tvam adyaiva nṛpa kṛtakṛtyo 'si kaurava

āyuḥ purūravā rājannahuṣaśca yayātinā

tatraiva nivasanti sma khāṇḍavākhye nṛpottama

rājadhānī tu sarveṣāṃ pauravāṇāṃ mahābhuja

vināśitaṃ munigaṇairlobhānmunisutasya tu

tasmāttvaṃ khāṇḍavaprasthaṃ puraṃ rāṣṭraṃ ca vardhaya

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāśca kṛtaniścayāḥ

tvadbhaktyā jantavaścānye bhajantyeva puraṃ śubham

puraṃ rāṣṭraṃ samṛddhaṃ vai dhanadhānyaiḥ samāvṛtam

tasmādgacchasva kaunteya bhrātṛbhiḥ sahito 'nagha

rathairnāgairhayaiścāpi sahitāstu padātibhiḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress