Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 143 1.143.19

1.143.19

अहःसु विहरानेन यथाकामं मनोजवा

अयं त्व् आनयितव्यस्ते भीमसेनः सदा निशि

वैशंपायनः

प्राक्संध्यातो विमोक्तव्यो रक्षितव्यश्च नित्यशः

एवं रमस्व भीमेन यावद्गर्भस्य वेदनम्

एष ते समयो भद्रे शुश्रूष्यश्चाप्रमत्तया

नित्यानुकूलया भूत्वा कर्तव्यं शोभनं त्वया

युधिष्ठिरेणैवम् उक्ता कुन्त्या चाङ्के ऽधिरोपिता

भीमार्जुनान्तरगता यमाभ्यां च पुरस्कृता

तिर्यग्युधिष्ठिरे याति हिडिम्बा भीमगामिनी

शालिहोत्रसरो रम्यम् आसेदुस्ते जलार्थिनः

तत्तथेति प्रतिज्ञाय हिडिम्बा राक्षसी तदा

वनस्पतितलं गत्वा परिमृज्य गृहं यथा

पाण्डवानां च वासं सा कृत्वा पर्णमयं तथा

आत्मनश्च तथा कुन्त्या एकोद्देशे चकार सा

पाण्डवास्तु ततः स्नात्वा शुद्धाः संध्याम् उपास्य च

तृषिताः क्षुत्पिपासार्ता जलमात्रेण वर्तयन्

शालिहोत्रस्तदा ज्ञात्वा क्षुधार्तान्पाण्डवांस्तदा

मनसा चिन्तयामास पानीयं भोजनं महत्

ततस्ते पाण्डवाः सर्वे विश्रान्ताः पृथया सह

यथा जतुगृहे वृत्तं राक्षसेन कृतं च यत्

कृत्वा कथा बहुविधाः कथान्ते पाण्डुनन्दनम्

कुन्ती राजसुता वाक्यं भीमसेनम् अथाब्रवीत्

यथा पाण्डुस्तथा मान्यस्तव ज्येष्ठो युधिष्ठिरः

अहं धर्मविधानेन मान्या गुरुतरी तव

तस्मात्पाण्डुहितार्थं मे युवराज हितं कुरु

निकृता धार्तराष्ट्रेण पापेनाकृतबुद्धिना

दुष्कृतस्य प्रतीकारं न पश्यामि वृकोदर

तस्मात्कतिपयाहेन योगक्षेमं भविष्यति

क्षेमं दुर्गम् इमं वासं वसिष्यामो यथासुखम्

इदम् अद्य महद्दुःखं धर्मकृच्छ्रं वृकोदर

दृष्ट्वैव त्वां महाप्राज्ञ अनङ्गेनाभिचोदिता

युधिष्ठिरं च मां चैव वरयामास धर्मतः

धर्मार्थं देहि पुत्रं त्वं स नः श्रेयः करिष्यति

प्रतिवाक्यं तु नेच्छामि ह्यावाभ्यां वचनं कुरु

Transliteration

ahaḥsu viharānena yathākāmaṃ manojavā

ayaṃ tv ānayitavyaste bhīmasenaḥ sadā niśi

vaiśaṃpāyanaḥ

prāksaṃdhyāto vimoktavyo rakṣitavyaśca nityaśaḥ

evaṃ ramasva bhīmena yāvadgarbhasya vedanam

eṣa te samayo bhadre śuśrūṣyaścāpramattayā

nityānukūlayā bhūtvā kartavyaṃ śobhanaṃ tvayā

yudhiṣṭhireṇaivam uktā kuntyā cāṅke 'dhiropitā

bhīmārjunāntaragatā yamābhyāṃ ca puraskṛtā

tiryagyudhiṣṭhire yāti hiḍimbā bhīmagāminī

śālihotrasaro ramyam āseduste jalārthinaḥ

tattatheti pratijñāya hiḍimbā rākṣasī tadā

vanaspatitalaṃ gatvā parimṛjya gṛhaṃ yathā

pāṇḍavānāṃ ca vāsaṃ sā kṛtvā parṇamayaṃ tathā

ātmanaśca tathā kuntyā ekoddeśe cakāra sā

pāṇḍavāstu tataḥ snātvā śuddhāḥ saṃdhyām upāsya ca

tṛṣitāḥ kṣutpipāsārtā jalamātreṇa vartayan

śālihotrastadā jñātvā kṣudhārtānpāṇḍavāṃstadā

manasā cintayāmāsa pānīyaṃ bhojanaṃ mahat

tataste pāṇḍavāḥ sarve viśrāntāḥ pṛthayā saha

yathā jatugṛhe vṛttaṃ rākṣasena kṛtaṃ ca yat

kṛtvā kathā bahuvidhāḥ kathānte pāṇḍunandanam

kuntī rājasutā vākyaṃ bhīmasenam athābravīt

yathā pāṇḍustathā mānyastava jyeṣṭho yudhiṣṭhiraḥ

ahaṃ dharmavidhānena mānyā gurutarī tava

tasmātpāṇḍuhitārthaṃ me yuvarāja hitaṃ kuru

nikṛtā dhārtarāṣṭreṇa pāpenākṛtabuddhinā

duṣkṛtasya pratīkāraṃ na paśyāmi vṛkodara

tasmātkatipayāhena yogakṣemaṃ bhaviṣyati

kṣemaṃ durgam imaṃ vāsaṃ vasiṣyāmo yathāsukham

idam adya mahadduḥkhaṃ dharmakṛcchraṃ vṛkodara

dṛṣṭvaiva tvāṃ mahāprājña anaṅgenābhicoditā

yudhiṣṭhiraṃ ca māṃ caiva varayāmāsa dharmataḥ

dharmārthaṃ dehi putraṃ tvaṃ sa naḥ śreyaḥ kariṣyati

prativākyaṃ tu necchāmi hyāvābhyāṃ vacanaṃ kuru

By System Admin

Translation

Draft in progress