39 shlokas
- 3
वेश्म च शुचि सुसंमृष्टस्थानं विरचितविविधकुसुमं श्लक्ष्णभूमितलं हृद्यदर्शनं त्रिषवणाचरितबलिकर्म पूजितदेवायतनं कुर्यात्
veśma ca śuci susaṃmṛṣṭasthānaṃ viracitavividhakusumaṃ ślakṣṇabhūmitalaṃ hṛdyadarśanaṃ triṣavaṇācaritabalikarma pūjitadevāyatanaṃ kuryāt
- 4
न ह्यतो ऽन्यद्गृहस्थानां चित्तग्राहकम् अस्तीति गोनर्दीयः
na hyato 'nyadgṛhasthānāṃ cittagrāhakam astīti gonardīyaḥ
- 5
गुरुषु भृत्यवर्गेषु नायकभगिनीषु तत्पतिषु च यथार्हं प्रतिपत्तिः
guruṣu bhṛtyavargeṣu nāyakabhaginīṣu tatpatiṣu ca yathārhaṃ pratipattiḥ
- 6
परिपूतेषु च हरितशाकवप्रान् इक्षुस्तम्बाञ्जीरकसर्षपाजमोदशतपुष्पातमालगुल्मांश्च कारयेत्
paripūteṣu ca haritaśākavaprān ikṣustambāñjīrakasarṣapājamodaśatapuṣpātamālagulmāṃśca kārayet
- 7
कुब्जकामलकमल्लिकाजातीकुरण्टकनवमालिकातगरनन्द्यावर्तजपागुल्मान् अन्यांश्च बहुपुष्पान्बालकोशीरकपातालिकांश्च वृक्षवाटिकायां च स्थण्डिलानि मनोज्ञानि कारयेत्
kubjakāmalakamallikājātīkuraṇṭakanavamālikātagaranandyāvartajapāgulmān anyāṃśca bahupuṣpānbālakośīrakapātālikāṃśca vṛkṣavāṭikāyāṃ ca sthaṇḍilāni manojñāni kārayet
- 10
भोजने च रुचितम् इदम् अस्मै द्वेष्यम् इदं पथ्यम् इदम् अपथ्यम् इदम् इति च विन्द्यात्
bhojane ca rucitam idam asmai dveṣyam idaṃ pathyam idam apathyam idam iti ca vindyāt
- 11
स्वरं बहिर् उपश्रुत्य भवनम् आगच्छतः किं कृत्यम् इति ब्रुवती सज्जा भवनमध्ये तिष्ठेत्
svaraṃ bahir upaśrutya bhavanam āgacchataḥ kiṃ kṛtyam iti bruvatī sajjā bhavanamadhye tiṣṭhet
- 12
परिचारिकाम् अपनुद्य स्वयं पादौ प्रक्षालयेत्
paricārikām apanudya svayaṃ pādau prakṣālayet
- 13
नायकस्य च न विमुक्तभूषणं विजने संदर्शने तिष्ठेत्
nāyakasya ca na vimuktabhūṣaṇaṃ vijane saṃdarśane tiṣṭhet
- 14
अतिव्ययम् असद्व्ययं वा कुर्वाणं रहसि बोधयेत्
ativyayam asadvyayaṃ vā kurvāṇaṃ rahasi bodhayet
- 15
आवाहे विवाहे यज्ञे गमनं सखीभिः सह गोष्ठीं देवताभिगमनम् इत्यनुज्ञाता कुर्यात्
āvāhe vivāhe yajñe gamanaṃ sakhībhiḥ saha goṣṭhīṃ devatābhigamanam ityanujñātā kuryāt
- 16
सर्वक्रीडासु च तदानुलोम्येन प्रवृत्तिः
sarvakrīḍāsu ca tadānulomyena pravṛttiḥ
- 17
पश्चात्संवेशनं पूर्वम् उत्थानम् अनवबोधनं च सुप्तस्य
paścātsaṃveśanaṃ pūrvam utthānam anavabodhanaṃ ca suptasya
- 18
महानसं च सुगुप्तं स्याद्दर्शनीयं च
mahānasaṃ ca suguptaṃ syāddarśanīyaṃ ca
- 19
नायकापचारेषु किंचित्कलुषिता नात्यर्थं निर्वदेत्
nāyakāpacāreṣu kiṃcitkaluṣitā nātyarthaṃ nirvadet
- 20
साधिक्षेपवचनं त्व् एनं मित्रजनमध्यस्थम् एकाकिनं वाप्युपालभेत
न च मूलकारिका स्यात्
sādhikṣepavacanaṃ tv enaṃ mitrajanamadhyastham ekākinaṃ vāpyupālabheta
na ca mūlakārikā syāt
- 21
न ह्यतो ऽन्यद् अप्रत्ययकारणम् अस्तीति गोनर्दीयः
na hyato 'nyad apratyayakāraṇam astīti gonardīyaḥ
- 22
दुर्व्याहृतं दुर्निरीक्षितम् अन्यतो मन्त्रणं द्वारदेशावस्थानं निरीक्षणं वा निष्कुटेषु मन्त्रणं विविक्तेषु चिरम् अवस्थानम् इति वर्जयेत्
durvyāhṛtaṃ durnirīkṣitam anyato mantraṇaṃ dvāradeśāvasthānaṃ nirīkṣaṇaṃ vā niṣkuṭeṣu mantraṇaṃ vivikteṣu ciram avasthānam iti varjayet
- 23
स्वेददन्तपङ्कदुर्गन्धांश्च बुध्येतेति विरागकारणम्
svedadantapaṅkadurgandhāṃśca budhyeteti virāgakāraṇam
- 24
बहुभूषणं विविधकुसुमानुलेपनं विविधाङ्गरागसमुज्ज्वलं वास इत्याभिगामिको वेषः
प्रतनुश्लक्ष्णाल्पदुकूलता परिमितम् आभरणं सुगन्धिता नात्युल्बणम् अनुलेपनम्
तथा शुक्लान्यन्यानि पुष्पाणीति वैहारिको वेषः
bahubhūṣaṇaṃ vividhakusumānulepanaṃ vividhāṅgarāgasamujjvalaṃ vāsa ityābhigāmiko veṣaḥ
pratanuślakṣṇālpadukūlatā parimitam ābharaṇaṃ sugandhitā nātyulbaṇam anulepanam
tathā śuklānyanyāni puṣpāṇīti vaihāriko veṣaḥ
- 25
नायकस्य व्रतम् उपवासं च स्वयम् अपि करणेनानुवर्तेत
वारितायां च नाहम् अत्र निर्बन्धनीयेति तद्वचसो निवर्तनम्
nāyakasya vratam upavāsaṃ ca svayam api karaṇenānuvarteta
vāritāyāṃ ca nāham atra nirbandhanīyeti tadvacaso nivartanam
- 26
मृद्विदलकाष्ठचर्मलोहभाण्डानां च काले समर्घग्रहणम्
mṛdvidalakāṣṭhacarmalohabhāṇḍānāṃ ca kāle samarghagrahaṇam
- 27
तथा लवणस्नेहयोश्च गन्धद्रव्यकटुकभाण्डौषधानां च दुर्लभानां भवनेषु प्रच्छन्नं निधानम्
tathā lavaṇasnehayośca gandhadravyakaṭukabhāṇḍauṣadhānāṃ ca durlabhānāṃ bhavaneṣu pracchannaṃ nidhānam
- 28
मूलकालुकपालङ्कीदमनकाम्रातकैर्वारुकत्रपुसवार्ताककूष्माण्डालाबुसूरणशुकनासास्वयंगुप्तातिलपर्णिकाग्निमन्थलशुनपलाण्डुप्रभृतीनां सर्वौषधीनां च बीजग्रहणं काले वापश्च
mūlakālukapālaṅkīdamanakāmrātakairvārukatrapusavārtākakūṣmāṇḍālābusūraṇaśukanāsāsvayaṃguptātilaparṇikāgnimanthalaśunapalāṇḍuprabhṛtīnāṃ sarvauṣadhīnāṃ ca bījagrahaṇaṃ kāle vāpaśca
- 29
स्वस्य च सारस्य परेभ्यो नाख्यानं भर्तृमन्त्रितस्य च
svasya ca sārasya parebhyo nākhyānaṃ bhartṛmantritasya ca
- 30
समानाश्च स्त्रियः कौशलेनोज्ज्वलतया पाकेन मानेन तथोपचारैर् अतिशयीत
samānāśca striyaḥ kauśalenojjvalatayā pākena mānena tathopacārair atiśayīta
- 31
सांवत्सरिकमायं संख्याय तदनुरूपं व्ययं कुर्यात्
sāṃvatsarikamāyaṃ saṃkhyāya tadanurūpaṃ vyayaṃ kuryāt
- 32
भोजनावशिष्टाद्गोरसाद्घृतकरणम्तथा तैलगुडयोः
कर्पासस्य च सूत्रकर्तनम्सूत्रस्य वानम्
शिक्यरज्जुपाशवल्कलसंग्रहणम्
कुट्टनकण्डनावेक्षणम्
आचाममण्डतुषकणकुट्यङ्गाराणाम् उपयोजनम्
भृत्यवेतनभरणज्ञानम्
कृषिपशुपालनचिन्तावाहनविधानयोगाः
मेषकुक्कुटलावकशुकशारिकापरभृतमयूरवानरमृगाणाम् अवेक्षणम्
दैवसिकायव्ययपिण्डीकरणम् इति च विद्यात्
bhojanāvaśiṣṭādgorasādghṛtakaraṇamtathā tailaguḍayoḥ
karpāsasya ca sūtrakartanamsūtrasya vānam
śikyarajjupāśavalkalasaṃgrahaṇam
kuṭṭanakaṇḍanāvekṣaṇam
ācāmamaṇḍatuṣakaṇakuṭyaṅgārāṇām upayojanam
bhṛtyavetanabharaṇajñānam
kṛṣipaśupālanacintāvāhanavidhānayogāḥ
meṣakukkuṭalāvakaśukaśārikāparabhṛtamayūravānaramṛgāṇām avekṣaṇam
daivasikāyavyayapiṇḍīkaraṇam iti ca vidyāt
- 33
तज्जघन्यानां च जीर्णवाससां संचयस्तैर्विविधरागैः शुद्धैर्वा कृतकर्मणां परिचारकाणाम् अनुग्रहो मानार्थेषु च दानम् अन्यत्र वोपयोगः
tajjaghanyānāṃ ca jīrṇavāsasāṃ saṃcayastairvividharāgaiḥ śuddhairvā kṛtakarmaṇāṃ paricārakāṇām anugraho mānārtheṣu ca dānam anyatra vopayogaḥ
- 34
सुराकुम्भीनाम् आसवकुम्भीनां च स्थापनं तदुपयोगः क्रयविक्रयाव् आयव्ययावेक्षणम्
surākumbhīnām āsavakumbhīnāṃ ca sthāpanaṃ tadupayogaḥ krayavikrayāv āyavyayāvekṣaṇam

