Sanskrit

Hitopadesha · Book 3 3.17

3.17

तद् अहं तदाज्ञया ब्रवीमि शृणु

यद् एते चन्द्रसरोरक्षकाः शशकास्त्वया निःसारितास्तद् अनुचितं कृतम्

ते शशकाश्चिरम् अस्माकं रक्षिताः

अत एव मे शशाङ्क इति प्रसिद्धिः

एवम् उक्तवति दूते यूथपतिर्भयाद् इदम् आह प्रणिधे इदम् अज्ञानतः कृतम्

पुनर्न तत्र गमिष्यामि

दूत उवाच यद्य् एवं तद् अत्र सरसि कोपात्कम्पमानं भगवन्तं शशाङ्कं प्रणम्य प्रसाद्य च गच्छ

ततस्तेन रात्रौ यूथपतिं नीत्वा तत्र जले चञ्चलं चन्द्रबिम्बं दर्शयित्वा स यूथपतिः प्रणामं कारितः

उक्तं च तेन देव अज्ञानाद् अनेनापराधः कृतः

ततः क्षम्यताम्

नैवं वारान्तरं विधास्यते

इत्य् उक्त्वा प्रस्थापितः

अतो वयं ब्रूमः व्यपदेशेऽपि सिद्धिः स्यात् इति

ततो मयोक्तम्स एवास्मत्प्रभू राजहंसो महाप्रतापो ऽतिसमर्थः

त्रैलोक्यस्यापि प्रभुत्वं तत्र युज्यते किं पुना राज्यम् इति

तदाहं तैः पक्षिभिःदुष्ट कथम् अस्मद्भूमौ चरसि इत्य् अभिधाय राज्ञश्चित्रवर्णस्य समीपं नीतः

ततो राज्ञः पुरो मां प्रदर्श्य तैः प्रणम्योक्तम्देव अवधीयताम्

एष दुष्टो ऽस्मद्देशे चरन्न् अपि देवपादान् अधिक्षिपति

राजाह को ऽयम्कुतः समायातः

ते ऊचुः हिरण्यगर्भनाम्नो राजहंसस्यानुचरः कर्पूरद्वीपाद् आगतः

अथाहं गृध्रेण मन्त्रिणा पृष्टः कस्तत्र मुख्यो मन्त्री इति

मयोक्तम्सर्वशास्त्रार्थपारगः शर्वज्ञो नाम चक्रवाकः

गृध्रो ब्रूते युज्यते

स्वदेशजो ऽसौ

यतः

स्वदेशजं कुलाचारविशुद्धम् उपधाशुचिम्

मन्त्रज्ञम् अवसनिनं व्यभिचारविवर्जितम्

Transliteration

tad ahaṃ tadājñayā bravīmi śṛṇu

yad ete candrasarorakṣakāḥ śaśakāstvayā niḥsāritāstad anucitaṃ kṛtam

te śaśakāściram asmākaṃ rakṣitāḥ

ata eva me śaśāṅka iti prasiddhiḥ

evam uktavati dūte yūthapatirbhayād idam āha praṇidhe idam ajñānataḥ kṛtam

punarna tatra gamiṣyāmi

dūta uvāca yady evaṃ tad atra sarasi kopātkampamānaṃ bhagavantaṃ śaśāṅkaṃ praṇamya prasādya ca gaccha

tatastena rātrau yūthapatiṃ nītvā tatra jale cañcalaṃ candrabimbaṃ darśayitvā sa yūthapatiḥ praṇāmaṃ kāritaḥ

uktaṃ ca tena deva ajñānād anenāparādhaḥ kṛtaḥ

tataḥ kṣamyatām

naivaṃ vārāntaraṃ vidhāsyate

ity uktvā prasthāpitaḥ

ato vayaṃ brūmaḥ vyapadeśe'pi siddhiḥ syāt iti

tato mayoktamsa evāsmatprabhū rājahaṃso mahāpratāpo 'tisamarthaḥ

trailokyasyāpi prabhutvaṃ tatra yujyate kiṃ punā rājyam iti

tadāhaṃ taiḥ pakṣibhiḥduṣṭa katham asmadbhūmau carasi ity abhidhāya rājñaścitravarṇasya samīpaṃ nītaḥ

tato rājñaḥ puro māṃ pradarśya taiḥ praṇamyoktamdeva avadhīyatām

eṣa duṣṭo 'smaddeśe carann api devapādān adhikṣipati

rājāha ko 'yamkutaḥ samāyātaḥ

te ūcuḥ hiraṇyagarbhanāmno rājahaṃsasyānucaraḥ karpūradvīpād āgataḥ

athāhaṃ gṛdhreṇa mantriṇā pṛṣṭaḥ kastatra mukhyo mantrī iti

mayoktamsarvaśāstrārthapāragaḥ śarvajño nāma cakravākaḥ

gṛdhro brūte yujyate

svadeśajo 'sau

yataḥ

svadeśajaṃ kulācāraviśuddham upadhāśucim

mantrajñam avasaninaṃ vyabhicāravivarjitam

By System Admin

Translation

Draft in progress