Sanskrit

Hitopadesha · Book 3 3.15

3.15

मयोक्तम्कथम् एतत्पक्षिणः कथयन्ति

कदाचिद्वर्षास्व् अपि वृष्टेर् अभावात्तृषार्तो गजयूथो यूथपतिम् आह नाथ को ऽभ्युपायो ऽस्माकं जीवनाय नास्ति क्षुद्रजन्तूनां अपि निमज्जनस्थानम्

वयं च निमज्जनस्थानाभावान्मृताः

अन्धा इव किं कुर्मः क्व यामः

ततो हस्तिराजो नातिदूरं गत्वा निर्मलं ह्रदं दर्शितवान्

ततो दिनेषु गच्छत्सु तत्तीरावस्थिताः क्षुद्रशशका गजपादाहतिभिश्चूर्णिताः

अनन्तरं शिलीमुखो नाम शशकश्चिन्तयामास अनेन गजयूथेन पिपासाकुलितेन प्रत्यहम् अत्रागन्तव्यम्

ततो विनष्टम् अस्मत्कुलम्

ततो विजयो नाम वृद्धशशको ऽवदन्मा विषीदत

मयात्र प्रतीकारः कर्तव्यः

ततो ऽसौ प्रतिज्ञाय चलितः

गच्छता च तेनालोचितम्कथं मया गजयूथनाथसमीपे स्थित्वा वक्तव्यम्

यतः

स्पृशन्न् अपि गजो हन्ति जिघ्रन्न् अपि भुजङ्गमः

पालयन्न् अपि भूपालः प्रहसन्न् अपि दुर्जनः

Transliteration

mayoktamkatham etatpakṣiṇaḥ kathayanti

kadācidvarṣāsv api vṛṣṭer abhāvāttṛṣārto gajayūtho yūthapatim āha nātha ko 'bhyupāyo 'smākaṃ jīvanāya nāsti kṣudrajantūnāṃ api nimajjanasthānam

vayaṃ ca nimajjanasthānābhāvānmṛtāḥ

andhā iva kiṃ kurmaḥ kva yāmaḥ

tato hastirājo nātidūraṃ gatvā nirmalaṃ hradaṃ darśitavān

tato dineṣu gacchatsu tattīrāvasthitāḥ kṣudraśaśakā gajapādāhatibhiścūrṇitāḥ

anantaraṃ śilīmukho nāma śaśakaścintayāmāsa anena gajayūthena pipāsākulitena pratyaham atrāgantavyam

tato vinaṣṭam asmatkulam

tato vijayo nāma vṛddhaśaśako 'vadanmā viṣīdata

mayātra pratīkāraḥ kartavyaḥ

tato 'sau pratijñāya calitaḥ

gacchatā ca tenālocitamkathaṃ mayā gajayūthanāthasamīpe sthitvā vaktavyam

yataḥ

spṛśann api gajo hanti jighrann api bhujaṅgamaḥ

pālayann api bhūpālaḥ prahasann api durjanaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress