Sanskrit

Hitopadesha · Book 3 3.104

3.104

तद् एतत्परित्यक्तेन मम राज्येनापि किं प्रयोजनम्

ततः शूद्रकेणापि स्वशिरश्छेत्तुं खड्गः समुत्थापितः

अथ भगवत्या सर्वमङ्गलया प्रत्यक्षभूतया राजा हस्ते धृतः

उक्तं च पुत्र प्रसन्नो ऽस्मि ते एतावता साहसेनालम्

जीवनान्तेऽपि तव राजभङ्गो नास्ति

राजा च साष्टाङ्गपातं प्रणम्योवाच देवि किं मे राज्येन जीवितेन वा मम किं प्रयोजनम्यद्य् अहम् अनुकम्पनीयस्तदा ममायुःशेषेणाप्य् अयं सदारपुत्रो वीरवरो जीवतु

अन्यथाहं यथाप्राप्तां गतिं गच्छामि

भगवत्य् उवाच पुत्र अनेन ते सत्त्वोत्कर्षेण भृत्यवात्सल्येन च सर्वथा संतुष्टास्मि

गच्छ विजयी भव

अयम् अपि सपरिवारो राजपुत्रो जीवतु

इत्य् उक्त्वा देव्य् अदृश्याभवत्

ततो वीरवरः सपुत्रदारः प्राप्तजीवनः स्वगृहं गतः

राजापि तैर् अलक्षितः सत्वरम् अन्तःपुरं प्रविष्टः

अथ प्रभाते वीरवरो द्वारस्थः पुनर्भूपालेन पृष्टः सन्न् आह देव सा रुदती माम् अवलोक्यादृश्याभवत्

न काप्य् अन्या वार्ता विद्यते

तद्वचनम् आकर्ण्य संतुष्टो राजा साश्चर्यं चिन्तयामास कथम् अयं श्लाघ्यो महासत्त्वः यतः

प्रियं ब्रूयाद् अकृपणः शूरः स्याद् अविकत्थनः

दाता नापात्रवर्षी च प्रगल्भः स्याद् अनिष्ठुरः

Transliteration

tad etatparityaktena mama rājyenāpi kiṃ prayojanam

tataḥ śūdrakeṇāpi svaśiraśchettuṃ khaḍgaḥ samutthāpitaḥ

atha bhagavatyā sarvamaṅgalayā pratyakṣabhūtayā rājā haste dhṛtaḥ

uktaṃ ca putra prasanno 'smi te etāvatā sāhasenālam

jīvanānte'pi tava rājabhaṅgo nāsti

rājā ca sāṣṭāṅgapātaṃ praṇamyovāca devi kiṃ me rājyena jīvitena vā mama kiṃ prayojanamyady aham anukampanīyastadā mamāyuḥśeṣeṇāpy ayaṃ sadāraputro vīravaro jīvatu

anyathāhaṃ yathāprāptāṃ gatiṃ gacchāmi

bhagavaty uvāca putra anena te sattvotkarṣeṇa bhṛtyavātsalyena ca sarvathā saṃtuṣṭāsmi

gaccha vijayī bhava

ayam api saparivāro rājaputro jīvatu

ity uktvā devy adṛśyābhavat

tato vīravaraḥ saputradāraḥ prāptajīvanaḥ svagṛhaṃ gataḥ

rājāpi tair alakṣitaḥ satvaram antaḥpuraṃ praviṣṭaḥ

atha prabhāte vīravaro dvārasthaḥ punarbhūpālena pṛṣṭaḥ sann āha deva sā rudatī mām avalokyādṛśyābhavat

na kāpy anyā vārtā vidyate

tadvacanam ākarṇya saṃtuṣṭo rājā sāścaryaṃ cintayāmāsa katham ayaṃ ślāghyo mahāsattvaḥ yataḥ

priyaṃ brūyād akṛpaṇaḥ śūraḥ syād avikatthanaḥ

dātā nāpātravarṣī ca pragalbhaḥ syād aniṣṭhuraḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress