Hitopadesha · Book 2 2.85
2.85इत्य् आलोच्य तेन ग्रामं गत्वा विश्वासं कृत्वा दधिकर्णनामा बिडालो यत्नेनानीय मांसाहारं दत्त्वा स्वकन्दरे स्थापितः
अनन्तरं तद्भयान्मूषिको ऽपि बिलान्न निःसरति
तेनासौ सिंहो ऽक्षतकेसरः सुखं स्वपिति
मूषिकशब्दं यदा यदा शृणोति तदा तदा मांसाहारदानेन तं बिडालं संवर्धयति
अथैकदा स मूषिकः क्षुधापीडितो बहिः संचरन्बिडालेन प्राप्तो व्यापादितश्च
अनन्तरं स सिंहो यदा कदाचिदपि तस्य मूषिकस्य शब्दं विवरान्न शुश्राव तदोपयोगाभावाद्बिडालस्याप्याहारदाने मन्दादरो बभूव
ततो ऽसाव् आहारविरहाद्दुर्बलो दधिकर्णो ऽवसन्नो बभूव
अतो ऽहं ब्रवीमि निरपेक्षो न कर्तव्यः इत्यादि
ततो दमनककरटकौ संजीवकसमीपं गतौ
तत्र करटकस्तरुतले साटोपम् उपविष्टः
दमनकः संजीवकसमीपं गत्वाब्रवीद् अरे वृषभ एष राज्ञा पिङ्गलकेनारण्यरक्षार्थं नियुक्तः सेनापतिः करटकः समाज्ञापयति सत्वरमागच्छ
नो चेद् अस्मादरण्याद्दूरम् अपसर
अन्यथा ते विरुद्धं फलं भविष्यति
न जाने क्रुद्धः स्वामी किं विधास्यति
आज्ञाभङ्गो नरेन्द्राणां ब्राह्मणानाम् अनादरः
पृथक्शय्या च नारीणाम् अशस्त्रविहितो वधः
Transliteration
ity ālocya tena grāmaṃ gatvā viśvāsaṃ kṛtvā dadhikarṇanāmā biḍālo yatnenānīya māṃsāhāraṃ dattvā svakandare sthāpitaḥ
anantaraṃ tadbhayānmūṣiko 'pi bilānna niḥsarati
tenāsau siṃho 'kṣatakesaraḥ sukhaṃ svapiti
mūṣikaśabdaṃ yadā yadā śṛṇoti tadā tadā māṃsāhāradānena taṃ biḍālaṃ saṃvardhayati
athaikadā sa mūṣikaḥ kṣudhāpīḍito bahiḥ saṃcaranbiḍālena prāpto vyāpāditaśca
anantaraṃ sa siṃho yadā kadācidapi tasya mūṣikasya śabdaṃ vivarānna śuśrāva tadopayogābhāvādbiḍālasyāpyāhāradāne mandādaro babhūva
tato 'sāv āhāravirahāddurbalo dadhikarṇo 'vasanno babhūva
ato 'haṃ bravīmi nirapekṣo na kartavyaḥ ityādi
tato damanakakaraṭakau saṃjīvakasamīpaṃ gatau
tatra karaṭakastarutale sāṭopam upaviṣṭaḥ
damanakaḥ saṃjīvakasamīpaṃ gatvābravīd are vṛṣabha eṣa rājñā piṅgalakenāraṇyarakṣārthaṃ niyuktaḥ senāpatiḥ karaṭakaḥ samājñāpayati satvaramāgaccha
no ced asmādaraṇyāddūram apasara
anyathā te viruddhaṃ phalaṃ bhaviṣyati
na jāne kruddhaḥ svāmī kiṃ vidhāsyati
ājñābhaṅgo narendrāṇāṃ brāhmaṇānām anādaraḥ
pṛthakśayyā ca nārīṇām aśastravihito vadhaḥ
By System Admin
Translation
Draft in progress