Sanskrit

Hitopadesha · Book 1 1.56

1.56

वायसो ऽब्रवीत्कथम् एतत्

हिरण्यकः कथयति

अस्ति मगधदेशे चम्पकवती नाम अरण्यानी

तस्यां चिरात्महता स्नेहेन मृगकाकौ निवसतः

स च मृगः स्वेच्छया भ्राम्यन्हृष्टपुष्टाङ्गः केनचित्शृगालेनावलोकितः

तं दृष्ट्वा शृगालो ऽचिन्तयत्कथम् एतन्मांसं सुललितं भक्षयामि भवतु विश्वासं तावद् उत्पादयामि इत्य् आलोच्य उपसृत्याब्रवीन्मित्र कुशलं ते

मृगेणोक्तं कस्त्वम्

स ब्रूते क्षुद्रबुद्धिनामा जम्बुको ऽहम्

अत्रारण्ये बन्धुहीनो मृतवत् एकाकी निवसामि

इदानीं त्वां मित्रम् आसाद्य पुनः सबन्धुर्जीवलोकं प्रविष्टो ऽस्मि

अधुना तवानुचरेण मया सर्वथा भवितव्यम् इति

मृगेणोक्तमेवम् अस्तु

ततः पश्चाद् अस्तं गते सवितरि भगवति मरीचिमालिनि तौ मृगस्य वासभूमिं गतौ

तत्र चम्पकवृक्षशाखायां सुबुद्धिनामा काको मृगस्य चिरमित्रं निवसति

तौ दृष्ट्वा काको ऽवदत्सखे चित्राङ्ग को ऽयं द्वितीयः

मृगो ब्रूते मित्र अकस्माद् आगन्तुना सह मैत्री न युक्ता

तन्न भद्रम् आचरितम्

तथा चोक्तम्

अज्ञातकुलशीलस्य वासो देयो न कस्यचित्

मार्जारस्य हि दोषेण हतो गृध्रो जरद्गवः

Transliteration

vāyaso 'bravītkatham etat

hiraṇyakaḥ kathayati

asti magadhadeśe campakavatī nāma araṇyānī

tasyāṃ cirātmahatā snehena mṛgakākau nivasataḥ

sa ca mṛgaḥ svecchayā bhrāmyanhṛṣṭapuṣṭāṅgaḥ kenacitśṛgālenāvalokitaḥ

taṃ dṛṣṭvā śṛgālo 'cintayatkatham etanmāṃsaṃ sulalitaṃ bhakṣayāmi bhavatu viśvāsaṃ tāvad utpādayāmi ity ālocya upasṛtyābravīnmitra kuśalaṃ te

mṛgeṇoktaṃ kastvam

sa brūte kṣudrabuddhināmā jambuko 'ham

atrāraṇye bandhuhīno mṛtavat ekākī nivasāmi

idānīṃ tvāṃ mitram āsādya punaḥ sabandhurjīvalokaṃ praviṣṭo 'smi

adhunā tavānucareṇa mayā sarvathā bhavitavyam iti

mṛgeṇoktamevam astu

tataḥ paścād astaṃ gate savitari bhagavati marīcimālini tau mṛgasya vāsabhūmiṃ gatau

tatra campakavṛkṣaśākhāyāṃ subuddhināmā kāko mṛgasya ciramitraṃ nivasati

tau dṛṣṭvā kāko 'vadatsakhe citrāṅga ko 'yaṃ dvitīyaḥ

mṛgo brūte mitra akasmād āgantunā saha maitrī na yuktā

tanna bhadram ācaritam

tathā coktam

ajñātakulaśīlasya vāso deyo na kasyacit

mārjārasya hi doṣeṇa hato gṛdhro jaradgavaḥ

By System Admin

Translation

Draft in progress