Sanskrit

Charak Samhita · 4.6 4.6.10

4.6.10

तत्रेमे शरीरधातुगुणाः संख्यासामर्थ्यकरास्तद्यथा गुरुलघुशीतोष्णस्निग्धरूक्षमन्दतीक्ष्णस्थिरसरमृदुकठिनविशदपिच्छिलश्लक्ष्णखरसूक्ष्मस्थूलसान्द्रद्रवाः

तेषु ये गुरवस्ते गुरुभिराहारविकारगुणैर् अभ्यस्यमानैर् आप्याय्यन्ते लघवश्च ह्रसन्ति लघवस्तु लघुभिर् आप्याय्यन्ते गुरवश्च ह्रसन्ति

एवमेव सर्वधातुगुणानां सामान्ययोगाद्वृद्धिः विपर्ययाद्ध्रासः

तस्मान्मांसमाप्याय्यते मांसेन भूयस्तरम् अन्येभ्यः शरीरधातुभ्यः तथा लोहितं लोहितेन मेदो मेदसा वसा वसया अस्थि तरुणास्थ्ना मज्जा मज्ज्ञा शुक्रं शुक्रेण गर्भस्त्वामगर्भेण

Transliteration

tatreme śarīradhātuguṇāḥ saṃkhyāsāmarthyakarāstadyathā gurulaghuśītoṣṇasnigdharūkṣamandatīkṣṇasthirasaramṛdukaṭhinaviśadapicchilaślakṣṇakharasūkṣmasthūlasāndradravāḥ

teṣu ye guravaste gurubhirāhāravikāraguṇair abhyasyamānair āpyāyyante laghavaśca hrasanti laghavastu laghubhir āpyāyyante guravaśca hrasanti

evameva sarvadhātuguṇānāṃ sāmānyayogādvṛddhiḥ viparyayāddhrāsaḥ

tasmānmāṃsamāpyāyyate māṃsena bhūyastaram anyebhyaḥ śarīradhātubhyaḥ tathā lohitaṃ lohitena medo medasā vasā vasayā asthi taruṇāsthnā majjā majjñā śukraṃ śukreṇa garbhastvāmagarbheṇa

By System Admin

Translation

Draft in progress