Sanskrit

Ashtanga Sangraha · 1.22 1.22.13

1.22.13

तत्रागमतो रोगमेवमेवं प्रकोपनमेवं योनिमेवमात्मानम् एवम् अधिष्ठानमेवं वेदनमेवं रूपशब्दगन्धरसस्पर्शम् एवं पूर्वरूपमेवमुपद्रवमेवं वृद्धिस्थानक्षयान्वितमेवम् उदर्कम् एवंनामानम्

तस्मिन्नियं प्रतीकारस्य प्रवृत्तिरन्यथा निवृत्तिः

प्रत्यक्षतस्त्वातुरस्य यथास्वमिन्द्रियैर्वर्णसंस्थानप्रमाणोपचयछायाविण्मूत्रछर्दिताधिक्यमन्त्रकूजनमङ्गुल्यादिसंधिस्फुटनं देहशकृद्व्रणादिगन्धं सुप्तशीतोष्णस्तम्भसंस्पन्दश्लक्ष्णखरस्पर्शं च

प्रकृतिविकृतिभुक्तम् आस्यरसं तु प्रश्नेन तथा सुछर्ददुश्छर्दत्वं मृदुक्रूरकोष्ठतां स्वप्नदर्शनमभिप्रायं जन्मामयप्रवृत्तिनक्षत्रद्विष्टेष्टसुखदुःखानि च

तथा वयः प्रत्यक्षेण च

अनुमानतस्तु यूकापसर्पणेन शरीरस्य वैरस्यं मक्षिकोपसर्पणेन माधुर्यं तथाग्निं जरणशक्त्या बलं व्यायामशक्त्या गूढलिङ्गं व्याधिमुपशयानुपशयतो दोषप्रमाणम् उपचारविशेषेणायुषः क्षयं रिष्टैः

प्रकृतिसत्त्वसारसात्म्यबलान्य् अनुशीलनेनेति

Transliteration

tatrāgamato rogamevamevaṃ prakopanamevaṃ yonimevamātmānam evam adhiṣṭhānamevaṃ vedanamevaṃ rūpaśabdagandharasasparśam evaṃ pūrvarūpamevamupadravamevaṃ vṛddhisthānakṣayānvitamevam udarkam evaṃnāmānam

tasminniyaṃ pratīkārasya pravṛttiranyathā nivṛttiḥ

pratyakṣatastvāturasya yathāsvamindriyairvarṇasaṃsthānapramāṇopacayachāyāviṇmūtracharditādhikyamantrakūjanamaṅgulyādisaṃdhisphuṭanaṃ dehaśakṛdvraṇādigandhaṃ suptaśītoṣṇastambhasaṃspandaślakṣṇakharasparśaṃ ca

prakṛtivikṛtibhuktam āsyarasaṃ tu praśnena tathā suchardaduśchardatvaṃ mṛdukrūrakoṣṭhatāṃ svapnadarśanamabhiprāyaṃ janmāmayapravṛttinakṣatradviṣṭeṣṭasukhaduḥkhāni ca

tathā vayaḥ pratyakṣeṇa ca

anumānatastu yūkāpasarpaṇena śarīrasya vairasyaṃ makṣikopasarpaṇena mādhuryaṃ tathāgniṃ jaraṇaśaktyā balaṃ vyāyāmaśaktyā gūḍhaliṅgaṃ vyādhimupaśayānupaśayato doṣapramāṇam upacāraviśeṣeṇāyuṣaḥ kṣayaṃ riṣṭaiḥ

prakṛtisattvasārasātmyabalāny anuśīlaneneti

By System Admin

Translation

Draft in progress