678 shlokas
- 1
अवधिदिनावधिजीवाः प्रसीद जीवन्तु पथिकजनजायाः
दुर्लङ्घ्यवर्त्मशैलौ स्तनौ पिधेहि प्रपापालि
avadhidināvadhijīvāḥ prasīda jīvantu pathikajanajāyāḥ
durlaṅghyavartmaśailau stanau pidhehi prapāpāli
- 2
अतिवत्सला सुशीला सेवाचतुरा मनोऽनुकूला च
अजनि विनीता गृहिणी सपदि सपत्नीस्तनोद्भेदे
ativatsalā suśīlā sevācaturā mano'nukūlā ca
ajani vinītā gṛhiṇī sapadi sapatnīstanodbhede
- 3
अयि कूलनिचुलमूलोच्छेदनदुःशीलवीचिवाचाले
बकविघसपङ्कसारा न चिरात्कावेरि भवितासि
ayi kūlaniculamūlocchedanaduḥśīlavīcivācāle
bakavighasapaṅkasārā na cirātkāveri bhavitāsi
- 4
अयि विविधवचनरचने ददासि चन्द्रं करे समानीय
व्यसनदिवसेषु दूति क्व पुनस्त्वं दर्शनीयासि
ayi vividhavacanaracane dadāsi candraṃ kare samānīya
vyasanadivaseṣu dūti kva punastvaṃ darśanīyāsi
- 5
अस्तु म्लानिर्लोको लाञ्छनम् अपदिशतु हीयताम् ओजः
तद् अपि न मुञ्चति स त्वां वसुधाछायाम् इव सुधांशुः
astu mlānirloko lāñchanam apadiśatu hīyatām ojaḥ
tad api na muñcati sa tvāṃ vasudhāchāyām iva sudhāṃśuḥ
- 6
अतिचापलं वितन्वन्न् अन्तर्निविशन्निकामकाठिन्यः
मुखरयसि स्वयम् एतां सद्वृत्तां शङ्कुर् इव घण्टाम्
aticāpalaṃ vitanvann antarniviśannikāmakāṭhinyaḥ
mukharayasi svayam etāṃ sadvṛttāṃ śaṅkur iva ghaṇṭām
- 7
अङ्गेषु जीर्यति परं खञ्जनयूनोर्मनोभवप्रसरः
न पुनर् अनन्तर्गर्भितनिधिनि धरामण्डले केलिः
aṅgeṣu jīryati paraṃ khañjanayūnormanobhavaprasaraḥ
na punar anantargarbhitanidhini dharāmaṇḍale keliḥ
- 8
अन्धत्वम् अन्धसमये बधिरत्वं बधिरकाल आलम्ब्य
श्रीकेशवयोः प्रणयी प्रजापतिर्नाभिवास्तव्यः
andhatvam andhasamaye badhiratvaṃ badhirakāla ālambya
śrīkeśavayoḥ praṇayī prajāpatirnābhivāstavyaḥ
- 9
अयि कोषकार कुरुषे वनेचराणां पुरो गुणोद्गारम्
यन्न विदार्य विचारितजठरस्त्वं स खलु ते लाभः
ayi koṣakāra kuruṣe vanecarāṇāṃ puro guṇodgāram
yanna vidārya vicāritajaṭharastvaṃ sa khalu te lābhaḥ
- 10
अगणितमहिमा लङ्घितगुरुर् अधनेहः स्तनन्धयविरोधी
इष्टाकीर्तिस्तस्यास्त्वयि रागः प्राणनिरपेक्षः
agaṇitamahimā laṅghitagurur adhanehaḥ stanandhayavirodhī
iṣṭākīrtistasyāstvayi rāgaḥ prāṇanirapekṣaḥ
- 11
अपराधाद् अधिकं मां व्यथयति तव कपटवचनरचनेयम्
शस्त्राघातो न तथा सूचीव्यधवेदना यादृक्
aparādhād adhikaṃ māṃ vyathayati tava kapaṭavacanaracaneyam
śastrāghāto na tathā sūcīvyadhavedanā yādṛk
- 12
असतीलोचनमुकुरे किम् अपि प्रतिफलति यन्मनोवर्ति
सारस्वतम् अपि चक्षुः सतिमिरम् इव तन्न लक्षयति
asatīlocanamukure kim api pratiphalati yanmanovarti
sārasvatam api cakṣuḥ satimiram iva tanna lakṣayati
- 13
अन्यमुखे दुर्वादो यः प्रियवदने स एव परिहासः
इतरेन्धनजन्मा यो धूमः सो ऽगुरुभवो धूपः
anyamukhe durvādo yaḥ priyavadane sa eva parihāsaḥ
itarendhanajanmā yo dhūmaḥ so 'gurubhavo dhūpaḥ
- 14
अयि सुभग कुतुकतरला विचरन्ती सौरभानुसारेण
त्वयि मोहाय वराकी पतिता मधुपीव विषकुसुमे
ayi subhaga kutukataralā vicarantī saurabhānusāreṇa
tvayi mohāya varākī patitā madhupīva viṣakusume
- 15
अयि मुग्धगन्धसिन्धुरशङ्कामात्रेण दन्तिनो दलिताः
उपभुञ्जते करेणूः केवलम् इह मत्कुणाः करिणः
ayi mugdhagandhasindhuraśaṅkāmātreṇa dantino dalitāḥ
upabhuñjate kareṇūḥ kevalam iha matkuṇāḥ kariṇaḥ
- 16
अतिविनयवामनतनुर्विलङ्घते गेहदेहलीं न वधूः
अस्याः पुनर् आरभटीं कुसुम्भवाटी विजानाति
ativinayavāmanatanurvilaṅghate gehadehalīṃ na vadhūḥ
asyāḥ punar ārabhaṭīṃ kusumbhavāṭī vijānāti
- 17
अन्तर्गतैर्गुणैः किं द्वित्रा अपि यत्र साक्षिणो विरलाः
स गुणो गीतेर्यद् असौ वनेचरं हरिणम् अपि हरति
antargatairguṇaiḥ kiṃ dvitrā api yatra sākṣiṇo viralāḥ
sa guṇo gīteryad asau vanecaraṃ hariṇam api harati
- 18
अलुलितसकलविभूषां प्रातर्बालां विलोक्य मुदितं प्राक्
प्रियशिरसि वीक्ष्य यावकम् अथ निःश्वसितं सपत्नीभिः
alulitasakalavibhūṣāṃ prātarbālāṃ vilokya muditaṃ prāk
priyaśirasi vīkṣya yāvakam atha niḥśvasitaṃ sapatnībhiḥ
- 19
अयि लज्जावति निभरनिशीथरतनिःसहाङ्गि सुखसुप्ते
लोचनकोकनदच्छदम् उन्मीलय सुप्रभातं ते
ayi lajjāvati nibharaniśītharataniḥsahāṅgi sukhasupte
locanakokanadacchadam unmīlaya suprabhātaṃ te
- 20
अमिलितवदनम् अपीडितवक्षोरुहम् अतिविदूरजघनोरु
शपथशतेन भुजाभ्यां केवलम् आलिङ्गितो ऽस्मि तया
amilitavadanam apīḍitavakṣoruham atividūrajaghanoru
śapathaśatena bhujābhyāṃ kevalam āliṅgito 'smi tayā
- 21
अतिपूजिततारेयं दृष्टिः श्रुतिलङ्घनक्षमा सुतनु
जिनसिद्धान्तस्थितिर् इव सवासना कं न मोहयति
atipūjitatāreyaṃ dṛṣṭiḥ śrutilaṅghanakṣamā sutanu
jinasiddhāntasthitir iva savāsanā kaṃ na mohayati
- 22
अलम् अविषयभयलज्जावञ्चितम् आत्मानम् इयम् इयत्समयम्
नवपरिचितदयितगुणा शोचति नालपति शयनसखीः
alam aviṣayabhayalajjāvañcitam ātmānam iyam iyatsamayam
navaparicitadayitaguṇā śocati nālapati śayanasakhīḥ
- 23
अनुरागवर्तिना तव विरहेणोग्रेण सा गृहीताङ्गी
त्रिपुररिपुणेव गौरी वरतनुर् अर्धावशिष्टैव
anurāgavartinā tava viraheṇogreṇa sā gṛhītāṅgī
tripuraripuṇeva gaurī varatanur ardhāvaśiṣṭaiva
- 24
अन्यप्रवणे प्रेयसि विपरीते स्रोतसीव विहितास्थाः
तद्गतिम् इच्छन्त्यः सखि भवन्ति विफलश्रमाः हास्याः
anyapravaṇe preyasi viparīte srotasīva vihitāsthāḥ
tadgatim icchantyaḥ sakhi bhavanti viphalaśramāḥ hāsyāḥ
- 25
अधिकः सर्वेभ्यो यः प्रियः प्रियेभ्यो हृदि स्थितः सततम्
स लुठति विरहे जीवः कण्ठेऽस्यास्त्वम् इव सम्भोगे
adhikaḥ sarvebhyo yaḥ priyaḥ priyebhyo hṛdi sthitaḥ satatam
sa luṭhati virahe jīvaḥ kaṇṭhe'syāstvam iva sambhoge
- 26
अनयनपथे प्रिये न व्यथा यथा दृश्य एव दुष्प्रापे
म्लानैव केवलं निशि तपनशिला वासरे ज्वलति
anayanapathe priye na vyathā yathā dṛśya eva duṣprāpe
mlānaiva kevalaṃ niśi tapanaśilā vāsare jvalati
- 27
अविभाव्यो मित्रेऽपि स्थितिमात्रेणैव नन्दयन्दयितः
रहसि व्यपदेशाद् अयम् अर्थः इवाराजके भोग्यः
avibhāvyo mitre'pi sthitimātreṇaiva nandayandayitaḥ
rahasi vyapadeśād ayam arthaḥ ivārājake bhogyaḥ
- 28
अश्रौषीर् अपराधान्मम तथ्यं कथय मन्मुखं वीक्ष्य
अभिधीयते न किं यदि न मानचौराननः कितवः
aśrauṣīr aparādhānmama tathyaṃ kathaya manmukhaṃ vīkṣya
abhidhīyate na kiṃ yadi na mānacaurānanaḥ kitavaḥ
- 29
अन्योन्यम् अनुस्रोतसम् अन्यद् अथान्यत्तटात्तटं भजतोः
उदितेऽर्केऽपि न माघस्नानं प्रसमाप्यते यूनोः
anyonyam anusrotasam anyad athānyattaṭāttaṭaṃ bhajatoḥ
udite'rke'pi na māghasnānaṃ prasamāpyate yūnoḥ
- 30
अयि चूतवल्लि फलभरनताङ्गि विष्वग्विकासिसौरभ्ये
श्वपचघटकर्पराङ्का त्वं किल फलितापि विफलैव
ayi cūtavalli phalabharanatāṅgi viṣvagvikāsisaurabhye
śvapacaghaṭakarparāṅkā tvaṃ kila phalitāpi viphalaiva

