18 shlokas
- 1
तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्यैकादशानुष्टुभां शतानि भवन्ति पञ्चविंशतिश्चानुष्टुभ आत्तं वै भूयसा कनीयः
tadvā idaṃ bṛhatīsahasraṃ sampannaṃ tasya vā etasya bṛhatīsahasrasya sampannasyaikādaśānuṣṭubhāṃ śatāni bhavanti pañcaviṃśatiścānuṣṭubha āttaṃ vai bhūyasā kanīyaḥ
- 2
तद् उक्तम् ऋषिणा
tad uktam ṛṣiṇā
- 3
वाचम् अष्टापदीम् अहम् इत्य् अष्टौ हि चतुरक्षराणि भवन्ति
vācam aṣṭāpadīm aham ity aṣṭau hi caturakṣarāṇi bhavanti
- 4
नवस्रक्तिम् इति बृहती संपद्यमाना नवस्रक्तिः
navasraktim iti bṛhatī saṃpadyamānā navasraktiḥ
- 5
ऋतस्पृशम् इति सत्यं वै वाग् ऋचा स्पृष्टा
ṛtaspṛśam iti satyaṃ vai vāg ṛcā spṛṣṭā
- 6
इन्द्रात्परि तन्वं मम इति तद्यद् एवैतद्बृहतीसहस्रम् अनुष्टुप्सम्पन्नं भवति तस्मात्तद् ऐन्द्रात्प्राणाद्बृहत्यै वाचम् अनुष्टुभं तन्वं संनिर्मिमीते
indrātpari tanvaṃ mama iti tadyad evaitadbṛhatīsahasram anuṣṭupsampannaṃ bhavati tasmāttad aindrātprāṇādbṛhatyai vācam anuṣṭubhaṃ tanvaṃ saṃnirmimīte
- 7
स वा एष वाचः परमो विकारो यद् एतन्महद् उक्थं तद् एतत्पञ्चविधं मितम् अमितं स्वरः सत्यानृते इति
sa vā eṣa vācaḥ paramo vikāro yad etanmahad ukthaṃ tad etatpañcavidhaṃ mitam amitaṃ svaraḥ satyānṛte iti
- 8
ऋग्गाथा कुम्ब्या तन्मितं यजुर्निगदो वृथावाक्तद् अमितं सामाथो यः कश्च गेष्णः सः स्वर ओ३म् इति सत्यं नेत्य् अनृतम्
ṛggāthā kumbyā tanmitaṃ yajurnigado vṛthāvāktad amitaṃ sāmātho yaḥ kaśca geṣṇaḥ saḥ svara o3m iti satyaṃ nety anṛtam
- 9
तद् एतत्पुष्पं फलं वाचो यत्सत्यं स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर्भवितोः पुष्पं हि फलं वाचः सत्यं वदति
tad etatpuṣpaṃ phalaṃ vāco yatsatyaṃ sa heśvaro yaśasvī kalyāṇakīrtirbhavitoḥ puṣpaṃ hi phalaṃ vācaḥ satyaṃ vadati
- 10
अथैतन्मूलं वाचो यद् अनृतं तद्यथा वृक्ष आविर्मूलः शुष्यति स उद्वर्तत एवम् एवानृतं वदन्न् आविर्मूलम् आत्मानं करोति स शुष्यति स उद्वर्तते
athaitanmūlaṃ vāco yad anṛtaṃ tadyathā vṛkṣa āvirmūlaḥ śuṣyati sa udvartata evam evānṛtaṃ vadann āvirmūlam ātmānaṃ karoti sa śuṣyati sa udvartate
- 11
तस्माद् अनृतं न वदेद्दयेत त्व् एनेन
tasmād anṛtaṃ na vadeddayeta tv enena
- 12
पराग्वा एतद्रिक्तम् अक्षरं यद् एतद् ओ३म् इति तद्यत्किञ्चोम् इत्य् आहात्रैवास्मै तद्रिच्यते स यत्सर्वम् ॐ कुर्याद्रिञ्च्याद् आत्मानं स कामेभ्यो नालं स्यात्
parāgvā etadriktam akṣaraṃ yad etad o3m iti tadyatkiñcom ity āhātraivāsmai tadricyate sa yatsarvam oṃ kuryādriñcyād ātmānaṃ sa kāmebhyo nālaṃ syāt
- 13
अथैतत्पूर्णम् अभ्यात्मं यन्नेति
athaitatpūrṇam abhyātmaṃ yanneti
- 14
स यत्सर्वं नेति ब्रूयात्पापिकास्य कीर्तिर्जायेत सैनं तत्रैव हन्यात्
sa yatsarvaṃ neti brūyātpāpikāsya kīrtirjāyeta sainaṃ tatraiva hanyāt
- 15
तस्मात्काल एव दद्यात्काले न दद्यात्तत्सत्यानृते मिथुनीकरोति तयोर्मिथुनात्प्रजायते भूयान्भवति
tasmātkāla eva dadyātkāle na dadyāttatsatyānṛte mithunīkaroti tayormithunātprajāyate bhūyānbhavati
- 16
यो वै तां वाचं वेद यस्या एष विकारः स संप्रतिवित्
yo vai tāṃ vācaṃ veda yasyā eṣa vikāraḥ sa saṃprativit
- 17
अकारो वै सर्वा वाक्सैषा स्पर्शोष्मभिर्व्यज्यमाना बह्वी नानारूपा भवति
akāro vai sarvā vāksaiṣā sparśoṣmabhirvyajyamānā bahvī nānārūpā bhavati
- 18
तस्यै यद् उपांशु स प्राणो ऽथ यद् उच्चैस्तच्छरीरं तस्मात्तत्तिर इव तिर इव ह्य् अशरीरम् अशरीरो हि प्राणो ऽथ यद् उच्चैस्तच्छरीरं तस्मात्तद् आविर् आविर्हि शरीरम्
tasyai yad upāṃśu sa prāṇo 'tha yad uccaistaccharīraṃ tasmāttattira iva tira iva hy aśarīram aśarīro hi prāṇo 'tha yad uccaistaccharīraṃ tasmāttad āvir āvirhi śarīram

