30 shlokas
- 1
अशोधिते धातुरसे जीवनान्तं न संशयः
मृताश्चामृततुल्या हि भवन्ति सर्वधातवः
aśodhite dhāturase jīvanāntaṃ na saṃśayaḥ
mṛtāścāmṛtatulyā hi bhavanti sarvadhātavaḥ
- 2
अन्तः सुनीलो बहिर् उज्ज्वलो यो मध्याह्नसूर्यप्रतिमप्रकाशः
शस्तो ऽथ धूम्रः परिपाण्डुरश्च सूतो न योज्यो रसकर्मसिद्धौ
antaḥ sunīlo bahir ujjvalo yo madhyāhnasūryapratimaprakāśaḥ
śasto 'tha dhūmraḥ paripāṇḍuraśca sūto na yojyo rasakarmasiddhau
- 3
खल्ले निशेष्टकचूर्णैः षोडशांशैः रसादीनाम्
जम्बीरद्रवैश्चापि मर्दयेत्स विशुध्यति
khalle niśeṣṭakacūrṇaiḥ ṣoḍaśāṃśaiḥ rasādīnām
jambīradravaiścāpi mardayetsa viśudhyati
- 4
कुमार्या च निशाचूर्णयुतं सूतं विमर्दयेत्
पातयेत्पातनयन्त्रे सम्यक्शुद्धो रसो भवेत्
kumāryā ca niśācūrṇayutaṃ sūtaṃ vimardayet
pātayetpātanayantre samyakśuddho raso bhavet
- 5
नागवङ्गमलो वह्निश्चाञ्चल्यं च विषं गिरिः
अत्यग्निश्चाष्टदोषाश्च निसर्गात्पारदे स्थिताः
nāgavaṅgamalo vahniścāñcalyaṃ ca viṣaṃ giriḥ
atyagniścāṣṭadoṣāśca nisargātpārade sthitāḥ
- 6
सौर्णै निशेष्टका धूम्र जम्बीराम्बुभिर् आ दिनम्
मर्दितः कांजिकैर्धौतो नागदोषं रसस्त्यजेत्
saurṇai niśeṣṭakā dhūmra jambīrāmbubhir ā dinam
marditaḥ kāṃjikairdhauto nāgadoṣaṃ rasastyajet
- 7
विशालाङ्कोठचूर्णेन वंगदोषं विमुञ्चति
राजवृक्षो मलं हन्ति चित्रको वह्निदूषणम्
viśālāṅkoṭhacūrṇena vaṃgadoṣaṃ vimuñcati
rājavṛkṣo malaṃ hanti citrako vahnidūṣaṇam
- 8
चाञ्चल्यं कृष्णधुस्तूरस्त्रिफला विषनाशिनी
कटुत्रयं गिरिं हन्ति अत्यग्निं च त्रिकण्टकः
cāñcalyaṃ kṛṣṇadhustūrastriphalā viṣanāśinī
kaṭutrayaṃ giriṃ hanti atyagniṃ ca trikaṇṭakaḥ
- 9
प्रतिदोषं कलांशेन तत्तच्चूर्णं सचान्यकम्
उद्धृतोष्णारनालेन मृत्पात्रे क्षालयेत्सुधीः
एवं संशोधितः सूतः सप्तकञ्चुकवर्जितः
pratidoṣaṃ kalāṃśena tattaccūrṇaṃ sacānyakam
uddhṛtoṣṇāranālena mṛtpātre kṣālayetsudhīḥ
evaṃ saṃśodhitaḥ sūtaḥ saptakañcukavarjitaḥ
- 10
अष्टदोषविनिर्मुक्तः सप्तकञ्चुकवर्जितः
विशुद्धो जायते सूतः ततः कर्मणि यजयेत्
aṣṭadoṣavinirmuktaḥ saptakañcukavarjitaḥ
viśuddho jāyate sūtaḥ tataḥ karmaṇi yajayet
- 11
अम्लदाडिमतोयेन गन्धपादांशसंयुतः
वन्ध्याकर्कोटिकामूलपिण्डेन म्रियते रसः
amladāḍimatoyena gandhapādāṃśasaṃyutaḥ
vandhyākarkoṭikāmūlapiṇḍena mriyate rasaḥ
- 12
एरण्डमूलं वडवाग्निमूलं धुस्तूरमूलं लवणस्यपूरे
संघट्टयेत्भाण्डयुग्मे रसस्तु भस्मिभवेच्चन्द्रसमानकान्तिः
eraṇḍamūlaṃ vaḍavāgnimūlaṃ dhustūramūlaṃ lavaṇasyapūre
saṃghaṭṭayetbhāṇḍayugme rasastu bhasmibhaveccandrasamānakāntiḥ
- 13
श्वेताङ्कोठजटाकारा सूतो मर्द्यो दिनत्रयम्
पुटितं चान्धमूषायां सूतो भस्मत्वम् आप्नुयात्
śvetāṅkoṭhajaṭākārā sūto mardyo dinatrayam
puṭitaṃ cāndhamūṣāyāṃ sūto bhasmatvam āpnuyāt
- 14
द्विपलं शुद्धसूतं तु तदर्द्धशुद्धगन्धकम्
कन्यानीरेण संमर्द्य रध्वा तु भूधरे पचेत्
म्रियते नास्ति सन्देहः सर्वरोगेषु योजयेत्
dvipalaṃ śuddhasūtaṃ tu tadarddhaśuddhagandhakam
kanyānīreṇa saṃmardya radhvā tu bhūdhare pacet
mriyate nāsti sandehaḥ sarvarogeṣu yojayet
- 15
श्वेताङ्कोठशिरीषाम्बुपिण्टो खल्ले दिनत्रयम्
मर्दितश्चान्धमूषायां सूतो भस्मत्वम् आप्नुयात्
śvetāṅkoṭhaśirīṣāmbupiṇṭo khalle dinatrayam
marditaścāndhamūṣāyāṃ sūto bhasmatvam āpnuyāt
- 16
पारदः सकलरोगनाशनः षड्रसो निखिलरोगवाहकः
पञ्चभूतमययोगराजको देहलौहकरः सिद्धिदायकः
pāradaḥ sakalaroganāśanaḥ ṣaḍraso nikhilarogavāhakaḥ
pañcabhūtamayayogarājako dehalauhakaraḥ siddhidāyakaḥ
- 17
पारदः कृमिकुष्ठघ्नश्चक्षुष्यश्च रसायनः
योगवाही महावीर्यो जरामृत्युनिवारणः
pāradaḥ kṛmikuṣṭhaghnaścakṣuṣyaśca rasāyanaḥ
yogavāhī mahāvīryo jarāmṛtyunivāraṇaḥ
- 18
तारे गुणाशीति तदर्द्धकान्ते वंगे चतुष्षष्टि रजे तदर्द्धम्
स्वर्णे सहस्रं गगने शतेकं वज्रे गुणाकोटिश्चानन्त सूते
tāre guṇāśīti tadarddhakānte vaṃge catuṣṣaṣṭi raje tadarddham
svarṇe sahasraṃ gagane śatekaṃ vajre guṇākoṭiścānanta sūte
- 19
हरबीजं शतपलं खल्लमध्ये विनिक्षिपेत्
तदर्द्धेन तदर्द्धेन तदर्द्धेनाथवा पुनः
harabījaṃ śatapalaṃ khallamadhye vinikṣipet
tadarddhena tadarddhena tadarddhenāthavā punaḥ
- 20
पारदं पलमात्रं स्याद् अन्यूनं कुरुते भिषक्
अघोरमन्त्रोच्चारैश्च षोडशेन प्रपूजयेत्
pāradaṃ palamātraṃ syād anyūnaṃ kurute bhiṣak
aghoramantroccāraiśca ṣoḍaśena prapūjayet
- 21
खल्लमध्ये ततः स्थाप्य शोधयेच्च भिषग्वरः
हरिद्राचूर्णासंयुक्तम्मर्दयेद्घटिकाद्वयम्
khallamadhye tataḥ sthāpya śodhayecca bhiṣagvaraḥ
haridrācūrṇāsaṃyuktammardayedghaṭikādvayam
- 22
गृहधूमसमायुक्तम् आतपेन विभावयेत्
शुक्लवस्त्रान्तरे क्षिप्त्वा रसेन भावयेद्बुधः
gṛhadhūmasamāyuktam ātapena vibhāvayet
śuklavastrāntare kṣiptvā rasena bhāvayedbudhaḥ
- 23
शिखण्डी पूतिकाष्ठं च एषिका फणी वल्लिका
कक्कोलमुसलीतुण्डी कन्यापलाशचित्रकम्
śikhaṇḍī pūtikāṣṭhaṃ ca eṣikā phaṇī vallikā
kakkolamusalītuṇḍī kanyāpalāśacitrakam
- 24
अङ्कोलं राजवृक्षश्च काञ्चनस्य द्रवैर् अपि
भृङ्गराजस्य वर्षाभूद्रवं दत्त्वा विमर्दयेत्
निर्द्रवं मर्दितः पत्ररसैः शुद्धि भवेद्रसः
aṅkolaṃ rājavṛkṣaśca kāñcanasya dravair api
bhṛṅgarājasya varṣābhūdravaṃ dattvā vimardayet
nirdravaṃ marditaḥ patrarasaiḥ śuddhi bhavedrasaḥ
- 25
हरबीजं रसः सूतः पारदश्चपलो ऽमृतः
एताणि सूतनामानि सर्वरोगेषु योजयेत्
harabījaṃ rasaḥ sūtaḥ pāradaścapalo 'mṛtaḥ
etāṇi sūtanāmāni sarvarogeṣu yojayet
- 26
सदुग्धभाण्डार्द्धपुरस्थितो ऽयं शुद्धो भवेत्कूर्मपुटेन गन्धः
क्षुद्रीकृतः साज्य चटुस्थितो ऽग्नौ द्रवीकृतो दुग्धनिपातितो वा
sadugdhabhāṇḍārddhapurasthito 'yaṃ śuddho bhavetkūrmapuṭena gandhaḥ
kṣudrīkṛtaḥ sājya caṭusthito 'gnau dravīkṛto dugdhanipātito vā
- 27
शुद्धगन्धो हरेद्रोगान्कुष्ठमृत्युज्वरापहः
अग्निकारी महान् उष्णो वीर्यवृद्धिं करोति च
śuddhagandho haredrogānkuṣṭhamṛtyujvarāpahaḥ
agnikārī mahān uṣṇo vīryavṛddhiṃ karoti ca
- 28
पलमात्रं रसं शुद्धं तावन्मानं च गन्धकम्
विधिवत्कज्जलीकृत्वा न्यग्रोधाङ्कुरवारिभिः
palamātraṃ rasaṃ śuddhaṃ tāvanmānaṃ ca gandhakam
vidhivatkajjalīkṛtvā nyagrodhāṅkuravāribhiḥ
- 29
भावनात्रितयं दत्त्वा काचकूप्यां निधापयेत्
क्रमाद् अग्निं ततो दद्याद्भिषग्यामचतुष्टयम्
bhāvanātritayaṃ dattvā kācakūpyāṃ nidhāpayet
kramād agniṃ tato dadyādbhiṣagyāmacatuṣṭayam
- 30
जायते रससिन्दूरं तरूणारुणसन्निभम्
अनुपानविषेषेण करोति विविधान्गुणाम्
jāyate rasasindūraṃ tarūṇāruṇasannibham
anupānaviṣeṣeṇa karoti vividhānguṇām

