శ్లోకం 5.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥
లిప్యంతరీకరణ
sparśānkṛtvā bahirbāhyāṃścakṣuścaivāntare bhruvoḥ |
prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau ||
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
అనువాదం
బయటి స్పర్శలను బయటే ఉంచి, చూపును కనుబొమల మధ్య నిలిపి, ముక్కులోపల సంచరించే ప్రాణాపాన వాయువులను సమం చేసి,
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
వ్యాఖ్యానం
ఆరవ అధ్యాయం సంపూర్ణంగా వివరించబోయే ధ్యానానికి శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడ చిన్న రూపురేఖ ఇస్తాడు. సాధకుడు బయటి స్పర్శలను మనసుకు బయటే ఉంచుతాడు. చూపు కనుబొమల మధ్య నిలుస్తుంది. ముక్కురంధ్రాల గుండా లోపలికీ బయటికీ కదిలే ప్రాణాపాన (ప్రాణ, అపాన) వాయువులు సమమవుతాయి. ఇవి యోగసాధనలోని సంప్రదాయ అంశాలు: ఇంద్రియనిగ్రహం, ఏకాగ్రత, ప్రాణనియమనం. ఈ వాక్యం తరువాతి శ్లోకంలోకి కొనసాగి, అలాంటి సాధన పోషించే లోపలి స్థితిని వర్ణిస్తుంది. బయటి ఏర్పాట్లు లక్ష్యం కాదు, అవి మనసును లోపలికి తిప్పడానికి తోడ్పడే సాధనాలు మాత్రమే.
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · claude-opus-5-5 · 2026-11-08