శ్లోకం 3.42
इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥
లిప్యంతరీకరణ
indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ ||
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
అనువాదం
ఇంద్రియాలు ఉన్నతమైనవని అంటారు; ఇంద్రియాల కంటే మనస్సు ఉన్నతం; మనస్సు కంటే బుద్ధి ఉన్నతం; బుద్ధి కంటే ఉన్నతమైనవాడు ఆయనే.
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
వ్యాఖ్యానం
కృష్ణుడు అంతర్గత మనిషికి ఒక నిచ్చెనను చూపిస్తాడు. ఇంద్రియాలు శరీరం కంటే, వాటి విషయాల కంటే సూక్ష్మమైనవి; మనస్సు ఇంద్రియాల కంటే ఉన్నతం; బుద్ధి మనస్సు కంటే ఉన్నతం; బుద్ధికి అతీతంగా ఉన్నవాడు ఆత్మ. ఈ క్రమం కఠోపనిషత్తులోని ఇలాంటి బోధను గుర్తుచేస్తుంది. ఇక్కడ దాని ఉద్దేశం ఆచరణాత్మకం. కామం కింది స్థాయిల ద్వారా పనిచేస్తుంది, కాబట్టి అత్యున్నతమైన ఆత్మను తెలిసినవాడికి కింది స్థాయిలకు లోబడకుండా వాటిని పాలించగల నిలకడైన స్థానం లభిస్తుంది.
Sanskrit System రచించినది · యంత్ర చిత్తుప్రతి · claude-opus-5-5 · 2026-11-08