कर्मयोगः

shloka 43

1. 1

   ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।

   तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥

   jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |

   tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||

   Rasimu ya mashine
2. 2

   व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।

   तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥

   vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |

   tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||

   Rasimu ya mashine
3. 3

   लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।

   ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥

   loke'smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |

   jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||

   Rasimu ya mashine
4. 4

   न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।

   न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥

   na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |

   na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||

   Rasimu ya mashine
5. 5

   न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।

   कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥

   na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |

   kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||

   Rasimu ya mashine
6. 6

   कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।

   इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥

   karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |

   indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||

   Rasimu ya mashine
7. 7

   यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।

   कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥

   yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |

   karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ||

   Rasimu ya mashine
8. 8

   नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।

   शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥

   niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |

   śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||

   Rasimu ya mashine
9. 9

   यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।

   तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥

   yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |

   tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||

   Rasimu ya mashine
10. 10

    सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।

    अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥

    sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |

    anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||

    Rasimu ya mashine
11. 11

    देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।

    परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥

    devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |

    parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||

    Rasimu ya mashine
12. 12

    इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।

    तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥

    iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |

    tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ||

    Rasimu ya mashine
13. 13

    यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।

    भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥

    yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |

    bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ||

    Rasimu ya mashine
14. 14

    अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।

    यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥

    annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |

    yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||

    Rasimu ya mashine
15. 15

    कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।

    तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥

    karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |

    tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||

    Rasimu ya mashine
16. 16

    एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।

    अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥

    evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |

    aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||

    Rasimu ya mashine
17. 17

    यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।

    आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥

    yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |

    ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||

    Rasimu ya mashine
18. 18

    नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।

    न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥

    naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |

    na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||

    Rasimu ya mashine
19. 19

    तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।

    असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥

    tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |

    asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||

    Rasimu ya mashine
20. 20

    कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।

    लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥

    karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |

    lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||

    Rasimu ya mashine
21. 21

    यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।

    स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥

    yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |

    sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||

    Rasimu ya mashine
22. 22

    न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।

    नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥

    na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |

    nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||

    Rasimu ya mashine
23. 23

    यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।

    मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥

    yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |

    mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||

    Rasimu ya mashine
24. 24

    उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।

    सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥

    utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |

    saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ||

    Rasimu ya mashine
25. 25

    सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।

    कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥

    saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |

    kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ||

    Rasimu ya mashine
26. 26

    न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।

    जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥

    na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |

    joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||

    Rasimu ya mashine
27. 27

    प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।

    अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥

    prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |

    ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||

    Rasimu ya mashine
28. 28

    तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।

    गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥

    tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |

    guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ||

    Rasimu ya mashine
29. 29

    प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।

    तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥

    prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |

    tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ||

    Rasimu ya mashine
30. 30

    मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।

    निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥

    mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |

    nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||

    Rasimu ya mashine