श्लोकः 8.4
अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥
लिप्यन्तरणम्
adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
हे देहभृतां वर, क्षरः भावः अधिभूतम्, पुरुषः च अधिदैवतम्। अत्र देहे अहम् एव अधियज्ञः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
नश्वरः भौतिकः भावः अधिभूतम्, पुरुषः विराट् हिरण्यगर्भः वा अधिदैवतम्। अस्मिन् देहे अहम् एव अधियज्ञः, अन्तर्यामी रूपेण। अधिभूतं जडजगत्, अधिदैवं देवतानाम् अधिष्ठाता, अधियज्ञः यज्ञानां भोक्ता ईश्वरः। पुरुषः इति कस्य निर्देशः इति व्याख्यातृषु मतभेदः। देहभृतां वर इति देहधारिणां श्रेष्ठ।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08