संस्कृतम्

ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।

युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥

6.8

लिप्यन्तरणम्

jñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |

yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थः विजितेन्द्रियः समलोष्टाश्मकाञ्चनः योगी युक्तः इति उच्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

ज्ञानेन विज्ञानेन च तृप्तचित्तः, अविकारी, जितेन्द्रियः, मृत्तिकायां पाषाणे सुवर्णे च समदृष्टिः योगी युक्तः इति उच्यते। कूटस्थः इति लोहकारस्य निहायवत् अविचलः। ज्ञानं शास्त्रीयं, विज्ञानम् अनुभवजम्। लोष्टकाञ्चनयोः समता लोभस्य पूर्णाभावं दर्शयति। एतादृशः योगी बाह्यवस्तूनां मूल्यं न गणयति, यतः तस्य तृप्तिः ज्ञाने एव।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08