श्लोकः 5.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥
लिप्यन्तरणम्
śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt |
kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
यः इह एव शरीरविमोक्षणात् प्राक् कामक्रोधोद्भवं वेगं सोढुं शक्नोति, सः युक्तः, सः सुखी नरः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
यः मरणात् पूर्वम् अस्मिन् एव जीवने कामक्रोधजनितं वेगं सहितुं समर्थः, सः योगी, सः सुखी मनुष्यः। कामक्रोधयोः वेगः प्रबलः, तस्य सहनं साधनायाः परीक्षा। इह एव इति पदं जीवन्मुक्तिं प्रति सङ्केतयति। सुखं बाह्यविषयेषु न, आत्मसंयमे एव। युक्तः इति योगी, सुखी इति वास्तविकसुखस्य भोक्ता।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08