संस्कृतम्

श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।

शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥

4.26

लिप्यन्तरणम्

śrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |

śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

अन्ये श्रोत्रादीनि इन्द्रियाणि संयमाग्निषु जुह्वति। अन्ये शब्दादीन् विषयान् इन्द्रियाग्निषु जुह्वति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अन्ये श्रोत्रादीनि इन्द्रियाणि संयमरूपेषु अग्निषु आहुतिं ददति, अर्थात् इन्द्रियनिग्रहं कुर्वन्ति। अपरे शब्दादीन् विषयान् इन्द्रियरूपेषु अग्निषु जुह्वति, अर्थात् विषयान् अनासक्त्या सेवन्ते। प्रथमः संन्यासिनः, द्वितीयः गृहस्थस्य मार्गः इति केचित्। उभौ अपि यज्ञौ। संयमाग्निः इति निग्रहरूपः अग्निः, यस्मिन् इन्द्रियाणां बहिर्मुखता दह्यते। इन्द्रियाग्निः इति इन्द्रियाणि एव अग्निरूपाणि।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08