श्लोकः 4.1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
लिप्यन्तरणम्
imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
श्रीभगवानुवाच। अहम् इमम् अव्ययं योगं विवस्वते प्रोक्तवान्। विवस्वान् मनवे प्राह, मनुः इक्ष्वाकवे अब्रवीत्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
चतुर्थाध्यायस्य आरम्भे श्रीकृष्णः योगस्य प्राचीनां परम्परां वदति। अहम् इमम् अविनाशिनं योगं सूर्याय उक्तवान्, सूर्यः मनवे, मनुः इक्ष्वाकवे। अनेन योगस्य प्राचीनत्वं प्रामाणिकत्वं च स्थाप्यते। अयं योगः नूतनः न, अपि तु सृष्ट्यारम्भात् प्रवृत्तः। श्रीकृष्णस्य दिव्यत्वं अपि अत्र सूच्यते, यतः सः सूर्यस्य अपि उपदेष्टा।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08