श्लोकः 3.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥
लिप्यन्तरणम्
indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
इन्द्रियाणि मनः बुद्धिः अस्य अधिष्ठानम् उच्यते। एषः एतैः ज्ञानम् आवृत्य देहिनं विमोहयति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
कामस्य निवासस्थानानि इन्द्रियाणि, मनः, बुद्धिः च। एतैः ज्ञानम् आवृत्य कामः देहिनं मोहयति। शत्रोः दुर्गं ज्ञात्वा एव तं जेतुं शक्यते। इन्द्रियाणि विषयान् गृह्णन्ति, मनः तान् चिन्तयति, बुद्धिः तेषु निश्चयं करोति। त्रिषु अपि कामः व्याप्नोति। अतः एतेषु त्रिषु एव संयमः करणीयः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08