संस्कृतम्

प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।

अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥

3.27

लिप्यन्तरणम्

prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |

ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

प्रकृतेः गुणैः सर्वशः कर्माणि क्रियमाणानि, अहङ्कारविमूढात्मा अहं कर्ता इति मन्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

सर्वाणि कर्माणि प्रकृतेः गुणैः क्रियन्ते, किन्तु अहङ्कारेण मोहितः पुरुषः अहं कर्ता इति मन्यते। आत्मा साक्षी, कर्तृत्वं प्रकृतेः। एषः साङ्ख्यदर्शनस्य मूलविचारः। कर्तृत्वाभिमानः एव बन्धनस्य कारणम्, न तु कर्म। अनेन कर्मयोगस्य दार्शनिकः आधारः स्थाप्यते। अहङ्कारविमूढात्मा इति अहङ्कारेण मोहितचित्तः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08