संस्कृतम्

गुरूनहत्वा हि महानुभावान्

श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।

हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव

भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ॥

2.5

लिप्यन्तरणम्

gurūnahatvā hi mahānubhāvān

śreyo bhoktuṃ bhaikṣyamapīha loke |

hatvārthakāmāṃstu gurūnihaiva

bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

महानुभावान् गुरून् अहत्वा हि इह लोके भैक्ष्यम् अपि भोक्तुं श्रेयः। अर्थकामान् तु गुरून् हत्वा इह एव रुधिरप्रदिग्धान् भोगान् भुञ्जीय।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अर्जुनः वदति यत् महात्मनः गुरून् हत्वा राज्यभोगात् भिक्षान्नं वरम्। गुरून् हत्वा प्राप्ताः भोगाः रक्तलिप्ताः भविष्यन्ति। अर्थकामान् इति पदं विवादास्पदम्। केचित् धनलोभिनः गुरवः इति गृह्णन्ति, ये दुर्योधनस्य धनाश्रिताः। अन्ये अर्थकामान् भोगान् इति योजयन्ति, अर्थकामरूपान् भोगान् इति। उभयथा अर्जुनस्य वैराग्यं क्षत्रियधर्मविरुद्धं भिक्षावृत्तिं प्रति आकृष्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08