संस्कृतम्

ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।

भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥

18.61

लिप्यन्तरणम्

īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśe'rjuna tiṣṭhati |

bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

अर्जुन, ईश्वरः सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया भ्रामयन् सर्वभूतानां हृद्देशे तिष्ठति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

ईश्वरः सर्वभूतानां हृदये तिष्ठति, यन्त्रे आरूढानि इव तानि मायया भ्रामयन्। माया इति सृजनशक्तिः, प्रतीतिशक्तिः वा। यन्त्रबिम्बः भिन्नं व्याख्यायते। जीवाः स्वकर्मसंस्कारानुसारं चाल्यन्ते, ईश्वरः तेषां नियन्ता इति एके। देहः यन्त्रम्, अन्तर्यामी तस्य प्रेरकः इति अन्ये। उभयथा अर्जुनस्य स्वभावप्रेरणा अपि ईश्वराधीना इति पूर्वश्लोकाभ्यां सम्बध्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08