संस्कृतम्

बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।

शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥

18.51

लिप्यन्तरणम्

buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya ca |

śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

विशुद्धया बुद्ध्या युक्तः धृत्या आत्मानं नियम्य च शब्दादीन् विषयान् त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च,

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

अन्तिमसोपानानां वर्णनम् आरभ्यते, वाक्यं च अग्रिमौ श्लोकौ यावत् अनुवर्तते। साधकः विशुद्धबुद्धियुक्तः, धृत्या आत्मसंयमी, शब्दादीन् विषयान् त्यक्त्वा, रागद्वेषौ निरस्य च। पूर्वोक्ता सात्त्विकी बुद्धिः सात्त्विकी धृतिः च अत्र साधनत्वेन प्रयुज्येते। विषयत्यागः इति तेषु आसक्तेः त्यागः इति प्रायः व्याख्यायते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08