श्लोकः 18.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥
लिप्यन्तरणम्
viṣayendriyasaṃyogādyattadagre'mṛtopamam |
pariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
विषयेन्द्रियसंयोगात् यत् तत् अग्रे अमृतोपमं, परिणामे विषम् इव, तत् सुखं राजसं स्मृतम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
राजसं सुखं विषयाणाम् इन्द्रियैः संयोगात् उत्पद्यते। तत् आदौ अमृतोपमं, परिणामे विषम् इव। पूर्वश्लोकस्य बिम्बः विपरीतः क्रियते। इन्द्रियसुखानि क्षणं मधुराणि, किन्तु तृष्णां व्यसनं क्षीणतां च अवशेषयन्ति। प्रेयः प्रारम्भे सुखदं, अन्ते दुःखदम् इति कठोपनिषदः भेदः अत्र प्रतिध्वनति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08