संस्कृतम्

कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।

आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥

17.9

लिप्यन्तरणम्

kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ |

āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः दुःखशोकामयप्रदाः आहाराः राजसस्य इष्टाः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

राजसाः कटून् अम्लान् लवणान् अत्युष्णान् तीक्ष्णान् रूक्षान् दाहकान् च आहारान् इच्छन्ति। एते दुःखं शोकं रोगं च ददति। एते उत्तेजकाः आहाराः, रजसः चञ्चलस्वभावस्य अनुरूपाः। आहारस्य मनसः च परस्परः प्रभावः सूच्यते, राजसः मनुष्यः उत्तेजकम् इच्छति, उत्तेजकः आहारः च रजः वर्धयति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08