श्लोकः 16.8
असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥
लिप्यन्तरणम्
asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram |
aparasparasambhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
ते जगत् असत्यम् अप्रतिष्ठम् अनीश्वरम् अपरस्परसम्भूतम् आहुः, कामहैतुकम् अन्यत् किम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
आसुरस्य दृष्टिः प्रस्तूयते। जगत् असत्यं, आधाररहितम्, ईश्वररहितम्। तत् व्यवस्थितेन क्रमेण न उत्पन्नं, कामः एव तस्य हेतुः। अपरस्परसम्भूतम् इति पदं द्विधा व्याख्यायते, कारणपरम्परां विना उत्पन्नम् इति वा, स्त्रीपुंसयोः परस्परसंयोगात् एव, अन्यत् किम् इति वा। उभयथा जगतः नैतिकः आधारः निषिध्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08