श्लोकः 15.16
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥
लिप्यन्तरणम्
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca |
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
लोके इमौ द्वौ पुरुषौ, क्षरः च अक्षरः एव च, सर्वाणि भूतानि क्षरः, कूटस्थः अक्षरः उच्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
भगवान् पुरुषविषयकं त्रिविधं उपदेशम् आरभते। लोके द्वौ पुरुषौ, क्षरः सर्वाणि परिवर्तमानानि नश्वराणि भूतानि, अक्षरः कूटस्थः, अधिकरणवत् अविकारी। अक्षरः कः इति व्याख्यातारः भिन्नं वदन्ति। मायाशक्तिः इति एके, मुक्ताः जीवाः इति अन्ये, कूटस्थः जीवात्मा इति अपरे। तृतीयः पुरुषः अग्रिमे श्लोके उच्यते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08