संस्कृतम्

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।

प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥

15.14

लिप्यन्तरणम्

ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |

prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

अहं वैश्वानरः भूत्वा प्राणिनां देहम् आश्रितः प्राणापानसमायुक्तः चतुर्विधम् अन्नं पचामि।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

भगवान् देहस्य अन्तः प्रविशति। वैश्वानरः जाठराग्निः भूत्वा सर्वेषां प्राणिनां देहे वसति, प्राणापानाभ्यां सह चतुर्विधम् अन्नं पचति, भक्ष्यं भोज्यं लेह्यं चोष्यं च इति परम्परया। भोजनस्य पाचनम् अपि दिव्यं कार्यम् इति दृष्टिः, अतः भोजनं यज्ञरूपेण भगवते अर्पणीयम् इति बहवः व्याचक्षते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08