संस्कृतम्

तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।

प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥

14.8

लिप्यन्तरणम्

tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |

pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

भारत, तमः तु अज्ञानजं सर्वदेहिनां मोहनं विद्धि, तत् प्रमादालस्यनिद्राभिः निबध्नाति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

तृतीयं तमः। तत् अज्ञानजं, सर्वान् देहिनः मोहयति। तत् प्रमादेन, आलस्येन, निद्रया च बध्नाति। सत्त्वं प्रकाशयति, रजः प्रेरयति, तमः तु आवृणोति स्तम्भयति च। प्रमादः कर्तव्यस्य उपेक्षा, आलस्यम् उद्यमाभावः, निद्रा जडता। तामसः न दुष्टः एव, किन्तु विवेकेन विहीनः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08