श्लोकः 14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
लिप्यन्तरणम्
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
भारत, रजः तमः च अभिभूय सत्त्वं भवति, सत्त्वं तमः च एव रजः, तथा सत्त्वं रजः तमः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
त्रयः गुणाः सदा सह वर्तन्ते, तेषां प्रमाणं तु परिवर्तते। सत्त्वं रजस्तमसी अभिभूय प्रबलं भवति, रजः सत्त्वतमसी, तमः सत्त्वरजसी। कापि अवस्था स्थिरा न। अनेन साधकः आत्मनः परिवर्तमानाः अवस्थाः अवलोकयितुं शिक्षते। प्रातः शान्तः, मध्याह्ने व्यग्रः, सायं जडः इति सर्वेषाम् अनुभवः।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08