संस्कृतम्

यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।

क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥

13.27

लिप्यन्तरणम्

yāvatsañjāyate kiñcitsattvaṃ sthāvarajaṅgamam |

kṣetrakṣetrajñasaṃyogāttadviddhi bharatarṣabha ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

भरतर्षभ, स्थावरजङ्गमं यावत् किञ्चित् सत्त्वं सञ्जायते, तत् क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात् विद्धि।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

भगवान् अध्यायस्य मुख्यं युग्मं प्रति प्रत्यागच्छति। स्थावरं जङ्गमं वा यत्किञ्चित् भूतम् उत्पद्यते, तत् क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोः संयोगात्। जीवनं जडस्य चेतनस्य च समागमः। अयं संयोगः कीदृशः इति व्याख्यातारः विचारयन्ति, अविवेकजः अध्यासः इति केचित्, कर्मानुसारेण ईश्वरकृतः सम्बन्धः इति अपरे। उभयथा अपि उभयोः स्वरूपभेदः रक्ष्यते।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08