श्लोकः 11.32
कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो
लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे
येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥
लिप्यन्तरणम्
kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho
lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ |
ṛte'pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve
ye'vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
श्रीभगवानुवाच। लोकक्षयकृत् प्रवृद्धः कालः अस्मि, इह लोकान् समाहर्तुं प्रवृत्तः, ये प्रत्यनीकेषु योधाः अवस्थिताः, सर्वे त्वाम् ऋते अपि न भविष्यन्ति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
भगवान् उत्तरयति, अहं कालः, प्रवृद्धः लोकक्षयकारी, लोकान् संहर्तुम् इह प्रवृत्तः। कालः सर्वस्य अन्तं नयति, युद्धे स्थिताः योधाः तस्य प्रवाहे एव। त्वया विना अपि ते न जीविष्यन्ति इति वचनं अर्जुनस्य भारं परिवर्तयति, युद्धस्य परिणामः तस्य एकस्य निर्णये न आश्रितः। केचित् इदं नियतेः, केचित् कर्मफलस्य, अन्ये ईश्वरेच्छायाः वचनं मन्यन्ते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08