श्लोकः 11.29
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्-
तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥
लिप्यन्तरणम्
yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā
viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |
tathaiva nāśāya viśanti lokās-
tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
यथा पतङ्गाः समृद्धवेगाः नाशाय प्रदीप्तं ज्वलनं विशन्ति, तथा एव लोकाः अपि समृद्धवेगाः नाशाय तव वक्त्राणि विशन्ति।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
द्वितीया उपमा प्रथमायाः कृष्णतरा। यथा पतङ्गाः वेगेन दीपं प्रविश्य नश्यन्ति, तथा लोकाः भगवतः मुखानि। नद्यः स्वभावेन प्रवहन्ति, पतङ्गाः तु मोहेन आकृष्यन्ते। अतः केचित् व्याचक्षते यत् प्रथमा उपमा धर्मवीराणां, द्वितीया मोहेन स्वनाशं प्रति धावतां जनानां सूचिका। उभयोः अपि गन्तव्यं समानम्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08