संस्कृतम्

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।

मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥

10.38

लिप्यन्तरणम्

daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām |

maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

दमयतां दण्डः अस्मि, जिगीषतां नीतिः अस्मि, गुह्यानां च मौनम् एव अस्मि, ज्ञानवताम् अहं ज्ञानम्।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

राज्ञां चिन्तकानां च जीवनात् गुणाः उच्यन्ते। दुष्टान् निगृह्णतां दण्डः, न्याय्यं शासनं येन व्यवस्था रक्ष्यते। जयम् इच्छतां नीतिः, धर्मानुकूलः उपायः। गुह्येषु मौनं, यतः अनुक्तं रहस्यम् एव सुरक्षितम्। ज्ञानिनां ज्ञानम्। राज्यं धर्मेण पालयितुं कर्तव्यवतः क्षत्रियस्य कृते एते गुणाः विशेषतः प्रासङ्गिकाः।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08