संस्कृतम्

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।

याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥

10.16

लिप्यन्तरणम्

vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ |

yābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi ||

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

अन्वयः (गद्यक्रमः)

याभिः विभूतिभिः त्वम् इमान् लोकान् व्याप्य तिष्ठसि, दिव्याः आत्मविभूतयः अशेषेण वक्तुम् अर्हसि हि।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

व्याख्या

इदानीम् अर्जुनः प्रार्थयते। यतः भगवान् एव स्वं जानाति, अतः सः एव स्वाः दिव्याः विभूतीः वक्तुं शक्नोति, याभिः इमान् लोकान् व्याप्य तिष्ठति। व्याप्य इति पदम् आकाशवत् प्रकाशवत् वा सर्वत्र प्रसरणं सूचयति। अशेषेण इति याचनं उत्सुकं किञ्चित् असाध्यं च, यथा भगवान् अग्रे मृदु बोधयिष्यति। एषा प्रार्थना अध्यायं सामान्यवचनेभ्यः मनसा ग्राह्याणि दृष्टान्तवचनानि प्रति नयति।

Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08