श्लोकः 1.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥
लिप्यन्तरणम्
tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अन्वयः (गद्यक्रमः)
ततः शङ्खाः च भेर्यः च पणवानकगोमुखाः सहसा एव अभ्यहन्यन्त, सः शब्दः तुमुलः अभवत्।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
भीष्मस्य शङ्खनादम् अनु कौरवसेनायां सर्वाणि वाद्यानि युगपत् वादितानि। शङ्खाः भेर्यः पणवाः आनकाः गोमुखाः च विविधानि रणवाद्यानि। तेषां सम्मिलितः शब्दः तुमुलः अभवत्। तुमुलः इति पदं महान्तं कोलाहलम् इति वा भयङ्करं नादम् इति वा गृह्यते। एवं युद्धभूमौ युद्धस्य वातावरणं सम्पूर्णतया निर्मीयते।
Sanskrit System द्वारा · यान्त्रिकं प्रारूपम् · claude-opus-5-5 · 2026-11-08