Санскрит

Adhyaya 1

अर्जुनविषादयोगः

Arjuna's Despondency

47 шлок

47 шлок

  1. 1

    धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।

    मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥

    dharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ |

    māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya ||

    Машинный черновик

    Дхритараштра сказал: "О Саньджая, что сделали мои сыновья и сыновья Панду, собравшись в месте паломничества Курукшетра, намереваясь сражаться?"

  2. 2

    दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।

    आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥

    dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā |

    ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt ||

    Машинный черновик

    Саньджая сказал: "О царь, осмотрев армию, выстроенную сыновья ми Панду, царь Дурьодхана приблизился к сRоему учителю и обратился к нему со следующими словами:

  3. 3

    पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।

    व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥

    paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm |

    vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ||

    Машинный черновик

    "О мой учитель, посмотри на великую армию сыновей Панду, так искусно построенную твоим способным учеником, сыном Друпады.

  4. 4

    अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।

    युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥

    atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi |

    yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ ||

    Машинный черновик

    В этой армии много отважных лучников, равных в бою Бхиме и Арджуне: такие великие воины, как Ююдхана, Вирата и Друпада.

  5. 5

    धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।

    पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥

    dhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān |

    purujitkuntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ ||

    Машинный черновик

    Среди 1-1их и такие великие, отважные и могучие ноины, как Дхриштакету, Чекитана, Кашираджа, Пуруджит, Кунтибходжа и Шайбья.

  6. 6

    युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।

    सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥

    yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān |

    saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ||

    Машинный черновик

    Там также могучий Юдхаманью, грозный Уттамауджа, сын Субхадры, и сы1ювья Драупади. Все эти воины очень искусны в ведении боя на колесницах.

  7. 7

    अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।

    नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥

    asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama |

    nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te ||

    Машинный черновик

    О лучший из брахманов, позволь сообщить тебе о тех командующих, которые особенно подходят для того, чтобы возглавить мои военные силы.

  8. 8

    भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।

    अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥

    bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ |

    aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca ||

    Машинный черновик

    Среди них такие воины, как Бхишма, Карна, Крипа, Ашваттхама, Викарна и сын Сомадатты по имени Бхуришрава, которые не знают поражений в битвах, как и ты сам.

  9. 9

    अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।

    नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥

    anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ |

    nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||

    Машинный черновик

    Там м ного других героев, готовых отдать за меня свои жизни. Все они хорошо снаряжены всевозможным оружием, и опытны в военной науке.

  10. 10

    अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।

    पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥

    aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |

    paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||

    Машинный черновик

    Наши силы неизмеримы, и мы прекрасно защищены старым Бхишмой, тогда как силы Пандав, которых защищает только Бхима, пусть и со всем тщанием, ограничены.

  11. 11

    अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।

    भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥

    ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ |

    bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi ||

    Машинный черновик

    Теперь все вы, находясь на своих стратегических позициях, должны оказать полную поддержку старому Бхишме."

  12. 12

    तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।

    सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥

    tasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ |

    siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||

    Машинный черновик

    Тогда Бхишма, доблестный предок династии Куру, дед сражавшихся, громко затрубил в свою раковину, звук которой, подобный львиному рыку, н аполнил радостью сердце Дурьодханы.

  13. 13

    ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।

    सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥

    tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |

    sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||

    Машинный черновик

    После этого неожиданно зазвучали все раковины, большие барабаны, маленькие барабаны, литавры и рога, создавая ужасный шум.

  14. 14

    ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।

    माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥

    tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau |

    mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ||

    Машинный черновик

    На другой стороне поля Кришна и Арджуна, возвышаясь в огромной колеснице, влекомой белыми лошадьми, п ротрубили в свои божественные раковины.

  15. 15

    पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।

    पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥

    pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |

    pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||

    Машинный черновик

    Затем Господь Кришна затрубил в Свою раковину, именуемую Паньчаджанья; Арцжуна затрубил в свою, Девадатту; а Бхима, ненасытный едок, известный своими удивительными подвигами, затрубил в свою замечательную раковину Паундрам.

  16. 16

    अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।

    नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥

    anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

    nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ||

    Машинный черновик

    Царь Юдхиштхира, сын Кунти, затрубил в свою раковину Анантавиджаю; Накула и Сахадева затрубили в раковины Сугхошу и Манипушпаку. О царь, великий лучник царь Каши, могучий воин Шикханди, Дхриштадьюмна, Вирата и непобедимый Сатьяки, а также Друпада, сыновья Драупади и другие, такие, как превосходно вооруженный сын Субхадры - все затрубили в свои раковины.

  17. 17

    काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।

    धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥

    kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |

    dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||

    Машинный черновик
  18. 18
  19. 19

    स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।

    नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलोऽभ्यनुनादयन् ॥

    sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat |

    nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo'bhyanunādayan ||

    Машинный черновик

    Звуки всех этих раковин слились в сплошной рев, сотрясая небо и землю, и сердца сынов Дхритараштры содрогнулись.

  20. 20

    अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।

    प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥

    atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |

    pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||

    Машинный черновик

    В это время Арджуна, сын П анду, восседающий u своей колеснице под фJ1агом с изображением Ха11умана, взял свой лук и приготовился вьшустить стрелу. О царь, глядя на сыновей Дхритараштры, приближающихся строем, Арджуна сказал Кришне такие слова:

  21. 21

    हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।

    सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥

    hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate |

    senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta ||

    Машинный черновик

    Арджуна сказал: "О Ты, непогрешимый, прошу тебя, выведи мою колесницу между двумя армиями, чтобы я мог видеть находящихся здесь - тех, кто жаждет боя, и с кем я должен биться в этом великом сражении.

  22. 22
  23. 23

    योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।

    धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥

    yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ |

    dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ||

    Машинный черновик

    Дай мне посмотреть на тех, кто пришли сюда сражаться, желая угодить злонамеренному сыну Дхритараштры."

  24. 24

    एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।

    सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥

    evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |

    senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||

    Машинный черновик

    Саньджая сказал: "О потомок Бхараты, Господь Кришна по просьбе Арджуны вывел и поставил свою великолепную колесницу между двумя армиями.

  25. 25

    भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।

    उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥

    bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām |

    uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ||

    Машинный черновик

    Перед Бхишмой, Дроной и всеми другими правителями мира Господь сказал Арджуне: "Смотри же, Партха, на всех собравшихся здесь Куру".

  26. 26

    तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।

    आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥

    tatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān |

    ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā ||

    Машинный черновик

    И Арджуна увидел в обеих армиях своих отцов, дедов, учителей, дядей по матери, братьев, сыновей, внуков, друзей, а также тестей и благожелателей.

  27. 27

    श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।

    तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥

    कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।

    śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |

    tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||

    kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |

    Машинный черновик

    Когда Арджуна, сын Кунти, увидел своих друзей и родственников, сердце его преисполнилось состраданием, и он сказал:

  28. 28

    दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥

    dṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam ||

    Машинный черновик

    Арджуна сказал: " Мой дорогой Кришна, видя перед собой своих друзей и близких в таком воинственном духе, я чувствую, как члены мои дрожат, и во рту у меня пересыхает.

  29. 29

    सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।

    वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥

    sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati |

    vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate ||

    Машинный черновик

    Все мое тело содрогается, и волосы встают дыбом. Мой лук Гандива выскальзывает из рук, и кожа пылает.

  30. 30

    गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।

    न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥

    gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakcaiva paridahyate |

    na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ ||

    Машинный черновик

    Я больше не могу устоять на но�·ах. Я больше не владею собой, и в голове у меня все путается. Я предвижу одни лишь несчастья, о Кришна, победитель демона Кеши.